توسعۀ گردشگری بهعنوان ابزاری مؤثر در رشد اقتصادی مناطق شهری و منطقهای شناخته میشود و نقش بسیار مهمی در تحولات اقتصادی و اجتماعی ایفا میکند. جاذبههای گردشگری، شهرهای امروزی را به مقاصدی مهم برای شمار زیادی از بازدیدکنندگان تبدیل کردهاند و رقابت میان این شهرها برای جذب گردشگران روزافزون است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر توسعۀ گردشگری در شهرستان نیشابور انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی است و از لحاظ روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی است. دادهها بهصورت کمّی و از طریق پرسشنامه ساختاریافته در سال ۱۴۰۴ گردآوری شدهاند. جامعۀ آماری شامل گردشگران شهرستان نیشابور بوده و نمونهگیری به شیوۀ در دسترس از میان ۱۵۹ نفر انجام شده است. تحلیل دادهها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرمافزار SPSS و مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار Smart PLS 4 صورت گرفت. نتایج نشان داد شاخص «تصویر مقصد» با میانگین ۳٫۴۵ بالاترین امتیاز را در میان شاخصها دارد، درحالیکه شاخصهای «جاذبۀ مقصد گردشگری» و «جذابیت مقصد گردشگری» بهترتیب با میانگینهای ۳٫۳۸ و ۳٫۲۷ در رتبههای بعدی قرار گرفتند. همچنین یافتههای مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که تصویر مقصد با ضریب مسیر ۰٫۴۳۰ بیشترین تأثیر را بر جذابیت مقصد داشته است. برایناساس، تصویر مقصد بهعنوان مهمترین عامل مؤثر بر جذابیت گردشگری شهرستان نیشابور شناخته میشود که بیانگر نقش کلیدی درک ذهنی گردشگران و تصویرسازی مثبت از مقصد در انتخاب و رضایت آنان است. بنابراین، برنامهریزیهای توسعۀ گردشگری باید با تمرکز بر بهبود و مدیریت مؤثر این تصویر ذهنی صورت پذیرد.
اسدیپیما، ز؛ تقینیا، ج؛ رضویان، م؛ و واقچی، م .(۱۳۹۹). ارزیابی کیفیت مقصد گردشگری مرکز شهر تهران مطالعه موردی: بازار بزرگ تهران، منطقه ۱۲ تهران. فصلنامۀ علمی پژوهشی گردشگری شهری، ۷(3)، 50-35.
جامینی، د؛ دهقانی، ا؛ و محمدی، آ .(۱۴۰۳). بازاریابی گردشگری روستایی و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر آن با رویکرد توسعۀ پایدار (مورد مطالعه: روستای پالنگان در شهرستان کامیاران). دوفصلنامۀ مدیریت سبز و توسعه، 3(2)، (پیاپی ۶)، مهر ۱۴۰۳، ۱52-۱35.
جمالی، ح؛ سجادی، ژ؛ رضویان، م؛ و حیدری، ج .(۱۳۹۸). ارزیابی مؤلفههای تأثیرگذار بر رضایتمندی از مقاصد گردشگری (مطالعه موردی: شهرهای ساحلی استان بوشهر). مجلۀ گردشگری شهری، ۳(5)، 64-49.
دهدشتی، ز؛ خانی، س؛ و اجلی، ا .(۱۳۹۳). نقش تبلیغات و تبلیغات شفاهی در ارتقاء ارزش ویژۀ برند در مقصد گردشگری شهر اصفهان. مطالعات مدیریت گردشگری، ۹(25)، 68-34.
فردوسی، س؛ جلالی، م؛ و شکری فیروزجاه، پ .(۱۳۹۵). عوامل فرهنگی مؤثر بر خلاقیت شهری (مطالعه موردی: استان سمنان). راهبرد فرهنگ اجتماعی، ۶(22)، 304-283.
فردوسی، س؛ نظریمزیدی، ن؛ و مودودی ارخودی، م .(۱۳۹۷). تحلیلی بر شاخص باقیمانده ظرفیت تحمل جامعۀ میزبان نسبت به توسعۀ گردشگری (مطالعه موردی: شهر شاهرود). تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۱۸(49)، 110-93.
کاظمی، م. (۱۳۸۵). مدیریت گردشگری. تهران: انتشارات سمت.
محمدیبارزیلی، خ؛ و پیشگر، ح .(۱۳۹۷). ارزیابی اثرات تبلیغات بر توسعۀ گردشگری (مطالعه موردی: شهر سرعین). رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 7(۱)، ۱8۵-۱7۵.
مولوی، م؛ و حمیدی، آ .(۱۴۰۱). ارزیابی مؤلفههای مؤثر بر جذابیت مقاصد گردشگری، مطالعه موردی: رشت. نشریۀ هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، ۲۶(4)، 13-5.
نیکنامی، ک؛ و فاضل، ل. (1395). شناسایی و معرفی مسیر باستانی بیشاپور-فیروزآباد (اردشیرخره) در دورۀ ساسانی و قرون اولیۀ اسلامی. پژوهشهای باستانشناسی ایران، 6(11)، 134- 117.
Ariani, V. (2018). Integrated city as a model for a newwave urban tourism, In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science,126 (1), pp: 012187. IOP Publishing.
Bhati, A., & Pearce, P. (2017). Tourist attractions in Bang- kok and Singapore; linking vandalism and setting characteristics. Tourism management, 63, 15-30.
Boivin, M., & Tanguay, G. A. (2019). Analysis of the determinants of urban tourism attractiveness: The case of Québec City and Bordeaux. Journal of destination marketing & management, 11, 67-79.
Cong, Ch. L., & Dam, X. D. (2017). Factors affecting European tourists’ satisfaction in Nha Trang city (perceptions of destination quality). International Journal of Tourism Cities, 3(4), 350-362.
Ćulić, M., Vujičić, M. D., Kalinić, Č., Dunjić, M., Stankov, U., Kovačić, S., .& Anđelković, Ž. (2021), Rookie Tourism Destinations-The Effects of Attractiveness Factors on Destination Image and Revisit Intention with the Satisfaction Mediation Effect. Sustainability, 13(11), 5780.
Edward, M., & George, B. (2008), Tourism development in the state of Kerala, India: A study of destination attractiveness, European journal of tourism research, 1(1), 16-38.
Kozhokulov, S., Chen, X., Yang, D., Issanova, G., Samarkhanov, K., & Aliyeva, S. (2019). Assessment of Tourism Impact on the Socio-Economic Spheres of the Issyk-Kul Region (Kyrgyzstan), 11, 3886. doi:10.3390/su11143886.
Khazaee Fadafan, F., Danehkar, A., & Pourebrahim, Sh. (2018). Developing a noncompensatory approach to identify suitable zones for intensive tourism in an environmentally sensitive landscape Ecological Indicators: No, 87; journal homepage: elsevier.com/locate/ecolind.
Kim, D., & Perdue, R. R. (2011). The influence of image on destination attractiveness. Journal of Travel & Tourism Marketing, 28(3), 225-239
Pourfaraj, A., Ghaderi, E., Jomehpour, M., & Ferdowsi, S. (2020). Conservation Management of Geotourism Attractions in Tourism Destinations. Geoheritage,12(4), 1-21. https://doi.org/10.1007/s12371-020-00500-4
Vengesayi, S., Mavondo, F. T., & Reisinger, Y. (2009), Tourism destination attractiveness: Attractions, facilities, and people as predictors. Tourism Analysis, 14(5), 621-636.
