تحلیل نابرابری فضایی سکونتگاه های رسمی و غیر رسمی محلات منطقه 2 شهر تهران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام جغرافیا دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

دستیابی به توسعه، مستلزم برقراری تعادل در درون شهر می‌باشد که در قالب عدالت فضایی در شهر بروز می‌کند. برقراری عدالت اجتماعی و به تبع آن عدالت فضایی راه‌حل بسیاری از نارسایی‌ها و ناهنجاری‌ها در شهر‌است. در این فرایند اسکان غیر‌رسمی و نابرابری فضایی کانون بی‌ثباتی و تعارض محسوب می‌شوند و به واسطه فرایندهای مشابه به یکدیگر مرتبط می‌گردند. هدف این مقاله بررسی عوامل ساختاری موثر برشاخص‌های عدالت فضایی سکونتگاه‌های غیررسمی منطقه 2تهران است که با استفاده از روش‌های تحلیل عاملی، آمار فضایی در محیط GIS،به مقایسه تطبیقی نابرابری فضایی محلات غیررسمی و تحلیل شاخصهای اجتماعی، اقتصادی و رفاهی-کالبدی این محلات پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که محلات منطقه 2 شهر تهران به لحاظ برخورداری از شاخص‌های مورد بررسی در وضعیت مناسبی قرار ندارند. محلات شهرک غرب و پونک در بهترین وضعیت برخورداری و محلات اسلام‌آباد و فرحزاد در بدترین وضعیت برخوردری از شاخص‌های مطروحه برخوردارند. در مجاورت محلات کم برخورداری مانند اسلام‌آباد و فرح زاد، منافع عده‌ای محدود و مرفه شکل گرفته، انگاره‌ای که متضمن مهندسی نسبتاً دقیق، علم، فن و معماری و ... می‌باشد. در مقابل فضایی که تنها براساس رفع نیاز ساده توده فقیر شکل می‌گیرد و هر روز در یک سیر قهقرایی رو به زوال است به نابرابری هرچه بیشتر محله اسلام‌آباد و فرحزاد و حتی کوهسار با محلات هم‌جوارشان دامن زده است. این مهم نمایانگر این است که در محلات برخوردار بر فضا غالب شده و موجب شکل‌گیری فضای نابرابر در کل منطقه و پهنه‌های هم‌جوار در ساختار فضایی منطقه 2 شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات