پتانسیل‏ سنجی گردشگری با تکیه بر بسترهای ژئومورفولوژیکی در راستای توسعۀ ناحیه ‏ای (مطالعۀ موردی: منطقۀ اورامانات)

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشگاه بزرگمهر قائنات

چکیده
اهداف: در بسیاری از کشورها استفاده از توان­ها و قابلیت­های متنوع و مختلف برای ایجاد توسعه همه ­جانبه و پایدار ضروری است.  یکی از راه­های دستیابی به این هدف اجرای برنامه ­های توسعه توریسم در سطوح محلی، ملی و بین ­المللی است. صنعت توریسم دارای پتانسیل­های بالایی در زمینه ­های محیطی، فرهنگی و تاریخی است که برنامه­ ریزی و توجه به آن در راستای توسعه پایدار لازم است. زمینة گردشگری یکی از بخش­های توریسم است که تنوع و گستردگی آن در پهنة سرزمینمان بسیار فراوان است. هدف اصلی این پژوهش، پتانسیل­ سنجی گردشگری منطقة اورامانات با تأکید بر فرم­ها و فرآیندهای ژئومرفولوژیکی است.
روش: این تحقیق از نوع کاربردی- توسعه ­ای است و با استفاده از روش توصیفی– تحلیلی و بهره­ گیری از دو مدل پرالونگ و پریرا همراه با  مطالعات کتابخانه­ا­ی و مشاهدات میدانی گردآوری شده است.
یافته ­ها/ نتایج: بهره ­گیری از مدل­های فوق نشان می ­دهد که منطقة اورامانات از نظر ارزش زیبایی­ شناسی (میانگین کل- 6/0) به خصوص در بعد طبیعی و ژئومرفولوژیکی در رتبة بالایی قرار دارد. این منطقه از نظر علمی (میانگین کل- 5/0) و فرهنگی (میانگین کل- 7/0) در حد متوسط به بالایی است. با این وجود، در بعد اقتصادی (میانگین کل- 5/0) در رتبة نامطلوبی قرار گرفته است.
نتیجه­ گیری: با توجه به توان بالای این منطقه (میانگین کل-32/15) لازم است نخست نقاط مستعد شناسایی شوند، سپس برنامه ­ریزی علمی و کارشناسانه برای این منطقه صورت پذیرد و در نهایت جهت جذب گردشگر، افزایش سطح اشتغال، رونق چرخة درآمد و در نتیجه بالابردن سطح اقتصادی منطقه اقدام ضروری انجام گیرد.

کلیدواژه‌ها


1. بیاتی‌خطیبی، م.، شهابی، ه. و قادری‌زاده، ه. (1389). ژئوتوریسم: رویکردی نو در بهره‌گیری از جاذبه‌های ژئومورفولوژیکی. نشریة فضای جغرافیایی، ۲۹، 50-37.
2. پاپلی یزدی، م. و سقایی، م. (1386). گردشگری (ماهیت و مفاهیم). چاپ دوم. تهران: انتشارات سمت.
3. حسین‌زاده دلیر، ک. و حیدری چیانه، ر. (۱۳۸۲). توریسم در ایران چالش‌ها و امیدها. جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای، ۲۷۱، 49-23.
4. درام، ا. و مور، آ. (۱۳۸۸). مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی و مدیریت اکوتوریسم. (محسن. رنجبر، ترجمه). چاپ اول. تهران: انتشارات آییژ.
5. راهنمایی، م. (1370). توان‌های محیطی ایران. تهران: انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.
6. رحمانی، ل. (1386). توسعة ظرفیت‌های اکوتوریسم با تأکید بر ویژگی‌های ژئومورفولوژیک (مطالعة موردی: پاوه-اورامانات). (پایان‌نامة منتشرنشدة کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی گرایش ژیومورفولوژی)، دانشگاه شهید بهشتی، ایران.
7. شایان، س. و پارسائی، ا. (1386). امکان‌سنجی نواحی مستعد توسعة اکوتوریسم در استان کهگیلویه و بویراحمد. فصل‌نامة مدرس علوم انسانی، ویژه‌نامة جغرافیا، ۵۳، 153-181.
8. شایان، س.، شریفی‌کیا، م. و زارع، غ. (1390). ارزیابی توانمندی‌های ژئومورفوتوریستی لندفرم‌ها بر اساس روش پرالونگ (مطالعة موردی: شهرستان داراب). مجلة مطالعات مناطق خشک، دانشگاه سبزوار،2، 91-73.
9. قربانی، ر.، آستین چیده، م. و مهری م. (۱۳۸۹). ژئوتوریسم: بهره‌گیری از جاذبه‌های ژئومورفولوژیکی و زمین‌شناسی دره‌های کوهستانی (نمونة موردی: درة سیمین در جنوب همدان). مجلة مدرس علوم انسانی، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، ۴، 19-1.
10. مختاری، د. (۱۳۸۹). ارزیابی توانمندی اکوتوریستی مکان‌های ژئومورفیکی حوضة آبریز آسیاب خرابه در شمال غرب ایران به روش پرالونگ. مجلة جغرافیا و توسعه، 18، 52-27.
11. مقصودی، م.، شمسی‌پور، ع. ا. و نوربخش، س.ف. (1391). پتانسیل‌سنجی مناطق بهینۀ توسعة ژئومورفولوژی (مطالعة موردی: منطقة مرنجاب در جنوب دریاچة نمک). پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 77، 19-1.
12. Bennett, M. R., Doyle, P., Larwood, J. G., & Prosser, C. D. (1996). Geology on your doorstep: The role of urban geology in earth heritage conservation. UK: Geological Society.
13. Hose, T. A. (2012). 3G’s for modern geo-tourism. Geo-heritage Journal, 4, 7-24
14. Newsome, D., & Dowling, R. K. (2010). Geo-tourism: The tourism of geology and landscape. Oxford: Good fellow Publishers.
15. Reynard, E. (2009). Geo-morphosites and landscapes. In E. Reynard, P. Coratza & G. Regolini-Bissig (Eds.), Geomorphosites (pp. 21-34). Munchen: Verlag Dr. F. Pfeil Publishers.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.