تحلیل میزان پایداری محیط زیست شهری در کلان شهر مشهد با استفاده از رویکرد زمینه یاب گام طبیعی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده
اهداف:  با توجه به آسیب­­ پذیری­های محیط زیست شهری در کلان­شهر مشهد و تشدید روند تخریب آن در سال­های اخیر،  پژوهش حاضر سعی دارد با
بهره­ گیری از رویکرد آینده­ نگاری گام طبیعی در چارچوب شاخص­های محیط زیست شهری به تحلیل میزان پایداری زیست­ محیطی در شهر مشهد بپردازد.
روش: روش تحقیق به ­کار گرفته شده به لحاظ ماهیت تحلیلی و از نظر نتیجه کاربردی است که در ادامه از مطالعات توصیفی- تحلیلی، اسنادی به همراه پرسش­نامه (50 نمونه) در چارچوب مدل دلفی و ماتریس تحلیل اثرات متقاطع در نرم­ افزار آینده­ نگار میک مک و سناریو ویزارد استفاده شد.
یافته­ ها/ نتایج: نتایج نشان داد که با 2 بار تکرار چرخش داده­ای، شاخص پُرشدگی به دست آمده 95.79% است که این امر مبین ضریب بالای تأثیرگذاری متغیرها بر یکدیگر است. همچنین، بر مبنای 5828 ارزش محاسبه ­شده، تعداد 2937 مورد با بالاترین حجم دارای بیشترین میزان اثرگذاری مستقیم بر دیگر شاخص­های پژوهش بوده است.
نتیجه ­گیری: با توجه به نحوۀ توزیع متغیرها در صفحة تحلی اثرات و وابستگی­های مستقیم و غیرمستقیم و نیز تبیین نیروهای پیشران کلیدی، باید اشاره کردد که سیستم محیط زیست شهری در کلان­شهر مشهد دچار ناپایداری بسیار شدید است.

کلیدواژه‌ها


1. بهشتی، م. و زالی، ن. (1394). شناسایی عوامل کلیدی برنامه ریزی منطقه ای با رویکرد برنامه ریزی سناریو (مطالعۀ موردی: آذربایجان شرقی). فصلنامۀ مدرس علوم انسانی، 15، 60-45.
2. بیرامی، م. (1394). پارادایم برنامه‌ریزی کاربری زمین. فصلنامۀ جستارهای شهرسازی، 5، (15)، 115-110.
3. رزاقیان، ف.، رهنما، م.، توانگر، م. و آقاجانی، ح. (1391). تحلیل اکولوژیکی پارک‌های شهری (مطالعة موردی: مشهد). محیط شناسی، 38 (4)، 170-145.
4. رهنما، م. و شادل، ل. (1395). ارزیابی پایداری و تعیین اندازۀ بهینۀ جمعیت شهر مشهد بر اساس وضعیت منابع آبی. فصل‌نامة پژوهش‌های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری، 2 (2)، 142-123.
5. رهنما، م. و معروفی، ا. (1394). سناریونگاری در مطالعات شهری و منطقه‌ای (مفاهیم، روش‌ها و تجارب). مشهد: مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر مشهد.
6. شوماخر، ا. (1995). هنر آینده‌نگری. برنامه‌ریزی برای آینده در دنیای عدم قطعیت. (ح. انصاری، ترجمه). تهران: مؤسسة تحقیقات دفاعی.
7. علوی، ک. (1393). جامعه و اقتصاد در شهر. تهران: انشارات سخن.
8. فروزنده دهکردی، ل.، شیره پزآرانی، ع. و جندقیان بیدگلی، س. ر. (1390). برنامه ریزی ناحیه ای با استفاده از برنامه ریزی بر مبنای سناریوها (تبیین الگوی چشم انداز ناحیه کاشان). برنامه ریزی منطقه ای، 1 (3)، 56- 39.
9. کالن، گ. (1993). گزیده منظر شهری. (م. طبیبیان، ترجمه). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
10. لاهیجانیان، ا. و شیعه‌بیکی، ش. (1394). بررسی موانع مشارکت اجتماعی شهروندان در محیط زیست شهری با استفاده از روش سوات و ارائة راهکارهای مناسب جهت ارتقای پایدار محیط زیست. فصل‌نامة علوم و تکنولوژی محیط زیست، 17 (4)، 145- 130.
11. محمودی، ع. (1392). هواشناسی در ایران. تهران: انتشارات ماه‌نو.
12. مظفری، م. (1388). توسعة شهرها جهت برنامه‌ریزی مدیریت مشارکتی در عملکرد. تهران: چاپ آزمون.
13. میرموسوی، م.، منوچهری میاندوآب، ا. و ناصری، م. (1394). فضاهای عمومی در شهر میاندوآب. مجلۀ آسیب‌های اجتماعی زنان و خانواده، 1 (2)، 189-170.
14. ناظمی، ا. (1385). آینده نگاری از مفهوم تا اجرا. تهران: مرکز علوم دفاعی.
15. Baker, R. J. (2008). CMOS: Circuit design, layout, and simulation. John Wiley & Sons, 23(2), 45- 68.
16. Chermack, T., Lynham, S., & Wendy, W. (2001). A review of scenario planning literature. Futures Research Quarterly, 17(2), 69- 72.
17. Dikeç, M. (2001). Justice and the spatial imagination. Environment and Planning A, 33(10), 54- 63.
18. Eek. G., Yang, T., & Freed, H. (2011). Energy combine in Goteborg, PhD Honor’s Thesis in Environment Science. Department of Physical Resource Theory, Goteborg, Sweden: Chalmers University of Technology.
19. Girardet, T. D. (2008). Efficacy and safety of a paired sedation and ventilator weaning protocol for mechanically ventilated. England: Lancet University.
20. Harvey, D. (1973). Ephemeral active regions. Solar Physics, 32(2), 324-402.
21. Harvey, D. (2015). Os limites do capital. (the limits of capital).Franca: Boitempo Presso.
22. Hay, E. D. (1995). An overview of epithelia-mesenchymal transformation. Cells Tissues Organs, 154(1), 58-63.
23. Kaberger, T. (2002). Making transport systems sustainable. Journal of Cleaner Production, 2(2), 547-574.
24. Martin, G. B. (1995). The tomato gene Pti1 encodes a serine/threonine kinase that is phosphorylated by Pto and is involved in the hypersensitive response. Cell, 83(6), 36-93.
25. Mukomo, J. (1996). Development in Sub-Saharan Africa. Cities, 13(40), 56-71.
26. Rohe, W. M. (2009). From local to global: One hundred years of neighborhood planning. Journal of the American Planning Association, 75(2), 32-46.
27. Shields, R. (1998). Lefebvre, Henri (1901-91). London and New York: Routledge Encyclopedia of Philosophy.
28. Smith, A. (2010). The theory of moral sentiments. USA: Penguin.
29. Soja, E. W. (1996). Future urban planning. England: Rust Press.
30. Soja, E. W. (2016). Algunas consideraciones sobre el concepto de ciudades region globales. (Some considerations on the concept of global region cities). Ekonomiaz: Revista Vasca de Economia, 58, 345-375.
31. Talen, E. (1996). Do plans get implemented? A review of evaluation in planning. Journal of planning literature, 10(3), 248-259.
32. Weiner-Jehle, W. (2008). Generating innovation scenarios using the cross-impact methodology. London: Discussion Papers Series.
33. World Future Association. (2014). Developing sustainable urban development models. Cities, 14, 65-75.
34. Zahradnikova, L., & Vacik, E. (2014). Scenarios as a strong support for strategic planning. Czech Republic: Elsevier
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.