شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد تبلیغات پنهان در کسب‌وکارهای روستایی استان ایلام و پیامدهای آن بر رفتار مصرف‌کننده

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

گلستان رئیسی ¹

تحفه قبادی لموکی ²

محمد ایدی ³

علیرضا پیرحیاتی ⁴

¹ دانشجوی دکتری مدیریت، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

² دانشیار گروه مدیریت، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

³ استادیار گروه مدیریت، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

⁴ استادیار گروه مدیریت، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2026.99224.1664

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های اکوسیستم کسب‌وکارهای دیجیتال در مناطق روستایی استان ایلام است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی با ماهیت اکتشافی است و برای گردآوری و تحلیل داده‌ها از روش دلفی استفاده شده است. جامعه آماری شامل خبرگان آشنا با حوزه کارآفرینی دیجیتال، توسعه روستایی و برنامه‌ریزی منطقه‌ای است که در میان اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، پژوهشگران حوزه فناوری و توسعه، کارشناسان دستگاه‌های اجرایی مرتبط و فعالان حوزه کسب‌وکارهای دیجیتال انتخاب شدند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و 24 نفر از خبرگان در سه مرحله دلفی مشارکت داشتند. در مرحله نخست، از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه باز، فهرست اولیه چالش‌های اکوسیستم کسب‌وکارهای دیجیتال استخراج شد. در مرحله دوم، شاخص‌های شناسایی‌شده در قالب پرسشنامه بسته با طیف لیکرت ارزیابی شد و در مرحله سوم با ارائه بازخورد نتایج، میزان توافق و اجماع خبرگان درباره اهمیت چالش‌ها بررسی گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از میانگین، انحراف معیار و ضریب هماهنگی کندال انجام شد و چالش‌ها بر اساس میزان اهمیت اولویت‌بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد چالش‌های اکوسیستم کسب‌وکارهای دیجیتال در مناطق روستایی استان ایلام در چهار بعد زیرساختی–فناورانه، نهادی–سیاستی، اقتصادی–بازاری و اجتماعی–فرهنگی قابل طبقه‌بندی است. در بعد زیرساختی–فناورانه، ضعف زیرساخت اینترنت و ارتباطات، محدودیت دسترسی به فناوری‌های دیجیتال و کمبود خدمات پشتیبان فناورانه از مهم‌ترین چالش‌ها محسوب می‌شوند. در بعد نهادی–سیاستی، نبود سیاست‌های حمایتی مؤثر، بوروکراسی اداری و ضعف هماهنگی نهادی از موانع اصلی توسعه کسب‌وکارهای دیجیتال به شمار می‌روند. در بعد اقتصادی–بازاری، محدودیت منابع مالی، دشواری دسترسی به بازارهای گسترده و نبود سازوکارهای مناسب بازاریابی دیجیتال از چالش‌های مهم شناسایی شد. همچنین در بعد اجتماعی–فرهنگی، ضعف مهارت‌های دیجیتال، آگاهی محدود نسبت به فرصت‌های اقتصاد دیجیتال و نگرش‌های محافظه‌کارانه نسبت به کارآفرینی نوآورانه از مهم‌ترین موانع محسوب می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

کسب‌وکارهای دیجیتال

اکوسیستم کارآفرینی دیجیتال

توسعه روستایی

استان ایلام

موضوعات

• برنامه ریزی در بخش های شهری و روستایی

---