نقش آفرینی مجتمع های کلان تجاری بر پایداری الگوی مصارف انرژی درتوسعه کالبدی کلان شهرهای منطقه ای مورد مطالعه: کلان شهر مشهد

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

اسماعیل علی اکبری ¹

مصطفی طالشی ¹

عارفه علی اکبری ²

¹ استاد گروه جغرافیا، دانشگاه پیام ‌نور، تهران، ایران.

² دانشجوی دکتری جغرافیا -برنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور تهران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2026.96927.1618

چکیده

با توجه به رشد فزاینده ساخت وسازه‌های تجاری بلندمرتبه در مراکز شهری و پیامدهای آن بر الگوی مصرف انرژی، این پژوهش با هدف ارزیابی و تحلیل نقش آفرینی این مجتمع ها بر شاخص‌های انرژی در کلان شهر مشهد است. در این پژوهش به منظور سنجش و ارزیابی از شش معیار، نوع سیستم تأمین انرژی، موقعیت مکانی، ارتفاع سازه، نوع مصالح پوسته، نوع تجهیزات سرمایشی–گرمایشی و قابلیت ذخیره‌سازی انرژی با بهره گیری از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) برای برنامه ریزی و توسعه کالبدی انجام شده است. داده‌های مورد نیاز از طریق مصاحبه و پرسشنامه تخصصی با خبرگان حوزه معماری،عمران، انرژی و مدیریت پروژه و جغرافیدانان شهری جمع‌آوری شده و با ابزارهای آماری مناسب تجزیه و تحلیل شده است.

جامعه آماری پژوهش دوازده مجتمع تجاری بلندمرتبه و میان‌مرتبه در مناطق مختلف شهری مشهد است. نتایج نشان داد که نوع مصالح پوسته، ارتفاع سازه و سیستم تأمین انرژی بیشترین تأثیر را بر شاخص‌های وابسته از جمله مصرف برق، هزینه انرژی، انتشار CO₂، پایداری تأمین انرژی و قابلیت ذخیره‌سازی دارند. به‌ویژه، استفاده از مصالح با عایق حرارتی بالا و سیستم‌های نوین تأمین انرژی نظیر تولید هم‌زمان برق و (CHP)نقش مؤثری در کاهش مصرف انرژی و ارتقای پایداری ایفا می‌کنند.

این پژوهش ضمن ارائه الگویی بومی‌سازی‌شده برای تحلیل انرژی در سازه‌های بلندمرتبه تجاری، می‌تواند راه‌گشای سیاست‌گذاران، طراحان و مدیران پروژه‌ها در بهینه‌سازی الگوی مصرف انرژی در برنامه ریزی توسعه کالبدی کلان شهرهای منطقه ای قرار گیرید.

واژگان کلیدی: نقش آفرینی ،مجتمع های کلان تجاری، پایداری الگوی مصرف انرژی، توسعه کالبدی، کلان شهر منطقه ای مشهد

کلیدواژه‌ها

نقش آفرینی

مجتمع های کلان تجاری

پایداری الگوی مصرف انرژی

توسعه کالبدی

کلان شهر منطقه ای مشهد

موضوعات

• برنامه ریزی در بخش های شهری و روستایی

---