سواحل مَکُران، با برخورداری از ظرفیتهای طبیعی، فرهنگی و ژئوپلیتیکی منحصربهفرد، چشمانداز وسیعی را برای توسعة گردشگری ساحلی پایدار و آیندهنگر در ایران ترسیم میکند. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی و تحلیل پیشرانهای کلیدی مؤثر بر توسعة پایدارگردشگری در سطح سکونتگاههای شهری منطقة ساحلی مکران میباشد. پژوهش حاضر ازنقطهنظر هستیشناسی و معرفتشناسی پژوهش، در دسته پارادایمهای عملگرا قرار میگیرد و بهتبع آن رویکردی کیفی و کمی در جهت حل مسأله بهکارگرفتهشده است. پس از مطالعات اولیة اسناد و مصاحبه با ذینفعان، متغیرها و موقعیتهای اثرگذار در ابعاد زیست - محیطی، اجتماعی - فرهنگی، اقتصادی، کالبدی و نهادی - سیاسی در قالب پرسشنامه در اختیار خبرگان قرار گرفت. بهمنظور استخراج مهمترین پیشرانها با استفاده از روش دلفی، در دور اول ۹۰ پیشران و در دور دوم ۵۴ پیشران در ۵ بُعد مذکور، استخراج شد. نتایج حاصل از تحلیل دادههای ماتریس اثرات نشان میدهد که سیستم گردشگری منطقه مکران در آینده در مسیر توسعة ناپایدار قرار دارد و در ایجاد این وضعیت پیشرانهای اقتصادی با میانگین ۱۲۱.۷، زیستمحیطی با میانگین ۸۹.۵، اجتماعی - فرهنگی با میانگین ۸۶.۵، اثرگذارتر از پیشرانهای نهادی - سیاسی با میانگین ۸۳.۸ و کالبدی با میانگین ۸۴.۵ هستند. همچنین پیشرانهای توجه ویژه به برندسازی گردشگری، بسترسازی جذب سرمایهگذاری، افزایش اشتغال پایدار در گردشگری مکران به ترتیب با امتیاز ۱۴۱، ۱۳۹ و ۱۳۷ بهعنوان اثرگذارترین و پیشرانهای دردسترس بودن طرح جامع صریح، وجود قوانین شفاف جهت ارزیابی دائم و وجود ثبات در سیاستگذاری سازمان توسعۀ سواحل مکران با امتیاز ۱۵۱، ۱۵۱، ۱۴۸ بهعنوان اثرپذیرترین پیشرانها در توسعة پایدارآینده گردشگری منطقه شناخته شدند.
