بررسی تطبیقی وضعیت کنونی و آرمانی مؤلفه‌های روستاهای هوشمند و تدوین سیاست‌های اجرایی برای توسعه هدفمند (مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری استان لرستان)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

امین مهرزاده ¹

فرشته حافظی ²

حمیده محمودی ³

محمد کریمی فیروزجائی ³

¹ گروه آموزشی سیاست گزاری و توسعه گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگان تهران

² گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

³ دانشکده گردشگری، دانشگاه تهران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2025.93637.1565

چکیده

مفهوم روستاهای هوشمند به عنوان یک رویکرد جدید در توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی در روستاهای هدف گردشگری مورد توجه قرار گرفته است. در استان لرستان، با توجه به پتانسیل‌های طبیعی و فرهنگی، روستاهای هدف گردشگری می‌توانند به عنوان کانون‌های توسعه روستایی نقش مهمی ایفا کنند. در تحقیق حاضر هدف اصلی بررسی تطبیقی وضعیت کنونی و آرمانی مؤلفه‌های روستاهای هوشمند و تدوین سیاست‌های اجرایی برای توسعه هدفمند می‌باشد. پژوهش از نظر روش‌شناسی توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف، از نوع کاربردی است. افرد نمونه تحقیق شامل افراد ساکن در روستاهای هدف گردشگری استان لرستان می باشند که با استفاده از میزان جمعیت ساکن و جدول مورگان و به روش تصادفی انتخاب شده اند. منطقه مورد مطالعه م روستاهای هدف گردشگری استان لرستان می‌باشند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌ای با مشتمل بر 75جفت پرسش متناظر در 10 مولفه با مقیاس لیکرت طراحی‌شده است. اعضای جامعه هدف مردم میزبان یا ساکنان محلی روستاهای هدف گردشگری می‌باشند. برای تحلیل یافته‌ها از نرم افزار spss در قالب روش‌های آماری (ANOVA، آزمون تی جفت‌نمونه‌ای)، مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره ماباک و تحلیل فضایی GISستفاده شده‌است. در بعد تحلیلی، نتایج آزمون تی جفت‌نمونه‌ای نشان داد بین وضعیت موجود و مطلوب در هر ۱۰ مؤلفه روستاهای هوشمند شکاف معناداری وجود دارد (p<0.05)، به‌ویژه در شاخص‌های انرژی پایدار (میانگین اختلاف = 0.429-) و حکمرانی هوشمند (0.323-). مدل MABAC نشان داد روستای افرینه با امتیاز 0.180 بالاترین سطح هوشمندسازی را دارد، در حالی که چنارگریت و شباندر پایین‌ترین امتیاز را کسب کردند. در مرحله پایانی، تحلیل مکانی در محیط GIS با روش طبقه‌بندی Jenks، روستاها را در پنج طبقه هوشمندسازی دسته‌بندی کرد که نشان داد روستاهای پرجمعیت‌تری مانند افرینه در طبقات بالاتر و روستاهای کم‌جمعیت‌تری مانند سنگ‌ترشان در طبقات پایین‌تر قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها

گردشگری

تحلیل شکاف

روستاهای هوشمند

استان لرستان

موضوعات

• برنامه ریزی در بخش های شهری و روستایی

---