پژوهش کاربردی حاضر نیز با هدف شناسایی مناطق مستعد توسعه اکوتوریسم به منظور هدفمند نمودن برنامهریزی و سیاستگذاریهای توسعه ای در نواحی روستایی شهرستان مهاباد به عنوان یکی از قطبهای طبیعتگردی استان آذربایجان غربی، انجام پذیرفته است.در این ارتباط، چارچوب طی شده مبتنی بر کاربرد ترکیبی سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و تجزیهوتحلیل تصمیمگیری چند معیاره (MCDA) با استفاده از تصمیمگیری فازی (FDEMATEL) به منظور ارزیابی توان اکولوژیکی منطقه و پهنهبندی آن در منطقه میباشد.این چارچوب با استفاده از دیدگاه گروه دلفی در قالب 16 معیار که در 4 خوشه محیطی، توپوگرافی، اجتماعی-اقتصادی و طبیعی دستهبندی شدهاند، انجام گرفتهاست. روش کاربردی FDEMATEL برای محاسبه کارشناسی وزن همه خوشهها/معیارها در رابطه با تاثیر آنها بر توسعه اکوتوریسم، استفاده شدهاست. نقشه نهایی تناسب اکولوژیکی منطقه جهت توسعه اکوتوریسم با استفاده از ترکیب خطی وزنی (WLC) در چهار طبقه کیفی بسیار مناسب، مناسب، تاحدی مناسب و نامناسب به دست آمد که در نهایت پس از انجام فرآیند تحلیل حساسیت مبتنی بر تغییر وزن خوشهها جهت تعیین قابلیت اطمینان به پهنه بندی انجام گرفته؛ مشخص گردید که بیشترین پهنه فضایی این شهرستان را وضعیت کیفی تاحدی مناسب و به دنبال آن وضعیتهای کیفی مناسب و بسیار مناسب شکل میدهند و طبقه کیفی بسیار نامناسب، کمترین مساحت اکولوژیکی منطقه را دربر میگیرد. دهستانهای کانی بازار(بیشترین مساحت و تعداد روستاهای قرارگرفته در پهنه بسیار مناسب)، مکریان غربی و منگور شرقی بیشترین مساحت و تعداد روستاها قرارگرفته در پهنه بسیار مناسب را دارا بوده و معیارهای توپوگرافی اثرگذارترین معیارها در راستای توسعه اکوتوریسم درنظرگرفته شدند. همچنین، شاخص توزیع فضایی موران، نشان داد که توزیع فضایی روستاهای واقع در پهنه بسیار مناسب به صورت خوشهای در پهنه شهرستان مهاباد میباشد. توزیعی که نیاز به مدیریت آمایش محور و ساماندهی فضایی فعالیتهای اکوتوریسم را به منظور ایجاد یک جریان اقتصادی و اجتماعی با منافع متوازن در سطح منطقه اجتنابناپذیر مینماید.
