جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

بررسی و تحلیل اثرات آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر توسعۀ اشتغال زنان روستایی (موردمطالعه؛ دهستان‌های شهرستان بهمئی)

نوع مقاله : پژوهشی- مطالعه موردی

نویسندگان

زهرا سلطانی 1
مجید گودرزی 1
مینا جعفری 2

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2025.91582.1520
چکیده
آموزش فنی و حرفه‌ای نه‌تنها عهده‌دار تربیت نیروی کار موردنیاز بخش‌های مختلف اقتصاد می‌باشند؛ بلکه از طریق بسترسازی خوداشتغالی به حل مشکل بیکاری نیز کمک می‌کند تا همسویی بیشتری با نیازهای بازار کار داشته باشد و از این طریق، امکان بیشتری برای جذب آن‌ها در فعالیت‌های اقتصادی - اجتماعی فراهم شود. به همین منظور پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل عوامل مؤثر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر توسعۀ اشتغال زنان روستایی در دهستان‌های شهرستان بهمئی تدوین ‌شده است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی – نظری و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. داده‌های آماری پژوهش نیز از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی (پرسش‌نامه، مصاحبه با مسئولین مربوطه) استخراج گردیده است. جامعۀ آماری این پژوهش را زنان بین 18 تا 65 سال شرکت‌کننده در دوره‌های آموزشی تشکیل می‌دهند. به‌منظور انتخاب حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده‌ شده که بر طبق آن حجم نمونه 384 نفر به دست آمد. انتخاب نمونه در این پژوهش به‌صورت تصادفی اجرا شده است و روش تحلیل آن کمّی بوده که از آزمون تی و مدل‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه آراس استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که عوامل تأثیرگذار آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر اشتغال زنان روستایی مورد بررسی در چهار بعد اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی و محیطی در اشتغال زنان و مهارت‌آموزی آنان با هم متفاوت است و دهستان‌های پنج‌گانه شهرستان بهمئی به الوان با امتیاز 0.3289؛ کفشکنان با امتیاز 0.1745؛ بهمئی گرمسیری شمالی با امتیاز 0.1153؛ بهمئی گرمسیری جنوبی با امتیاز 0.1116؛ و رود تلخ با امتیاز 0.0675 به ترتیب اولویت از نظر گویه‌های هفتاد و شش‌گانه بوده‌اند؛ بنابراین، دهستان به الوان با جمع بیشتر از سایر دهستان‌ها در رتبۀ اول قرار می‌گیرد، درحالی‌که دهستان رود تلخ با جمع کمتر از سایر دهستان‌ها در رتبۀ آخر قرار می‌گیرد. به‌همین‌منظور پیشنهاد می‌گردد که با توجه به عوامل متفاوت اثرگذار در هر یک از دهستان‌ها، برنامه‌ریزی‌های مبتنی بر شرایط محیطی و اهمیت عوامل اثرگذار هر منطقه صورت پذیرد.
 

کلیدواژه‌ها

آموزش‌های فنی و حرفه‌ای
زنان روستایی
خوداشتغالی
دهستان‌های شهرستان بهمئی
موضوعات
  1. احمدوند، م؛ و کنعانی، ا. (1397). شناسایی زمینه‌ها و راهکارهای مؤثر در توسعۀ فرصت‌های شغلی در نواحی روستایی بخش مشهد مرغاب. راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 5(10)، 34-44. URL: http://jea.sanru.ac.ir/article-1-177-fa.html
  2. ارجمندزاده مقدم، م؛ حمیدیان‌پور، ف؛ و کرایی، م. (1398). بررسی نقش اخلاق کسب کار و اشتغال و کارآفرینی سازمان و تأثیر آن بر بخش خدمات. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 1(2)، 15-45.
  3. اکبرنژادهنزایی، م. (1393). مشاوره مسیر شغلی، تضمینی براثر بخشی آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در جهت اشتغال‌زایی. مجله مهارت‌آموزی، 2(3)، 72-102.
  4. امیری، ت. (1392). نقش آموزش‌های غیررسمی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای بر توانمندسازی زنان روستایی، طرقبه شاندیر (بینالود). پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد رشتۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد.
  5. پاپ‌زن، ع.ا؛ خالدی، خ؛ و سلیمانی، ع. (1390). ارزشیابی آموزش‌های فنی‌حرفه‌ای زنان روستایی درزمینۀ صنایع‌دستی. زن و جامعه، 2(7)، 21-37.

https://dorl.net/dor/20.1001.1.20088566.1390.2.7.2.5 

  1. پفاژ، ا؛ عنایتی، ت؛ و محبوبی، م.ر. (1392). تأثیر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای مشاغل خانگی بر بهبود کسب‌وکار زنان استان گلستان. مجله مهارت‌آموزی، 2(3)، 7-26.
  2. جشان‌شهریاری، ن. (1397). ارزیابی اثرات توانمندسازی زنان روستایی در پیشرفت روستاها مطالعه‌ی موردی: دهستان سرخ قلعه شهرستان قلعه گنج. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد رشتۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی. گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی.
  3. جلیلیان، س؛ مهرعلیزاده، ی.ا؛ و مرعشی، س.م. (1396). بررسی میزان انطباق آموزش‌های فنی و حرفه‌ای با نیازهای آموزشی بخش صنایع در شهرستان خرمشهر. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 8(29)، 131-149.
  4. حاج‌باقری، ا؛ پرویزی، س؛ و صلصالی، م. (1396). روش‌های تحقیق کیفی. تهران: انتشارات بشری.
  5. حاجی‌علیانی، س؛ و پاپزن، ع.ا. (1400). نقش آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در اشتغال‌زایی زنان روستایی با استفاده از نظریه بنیانی (روستای چقاماران بی ابر استان کرمانشاه). مجله راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 16(8)، 125-135.
  6. حمزه، آ؛ کمالیان، ا؛ و مقدم، آ. (1396). شناسایی متغیرهای مؤثر بر اشتغال و کارآفرینی و ارتباط آن با خلاقیت و نوآوری در زمینۀ مدیریت استراتژی. مدیریت توسعه و تحول، 8(24)، 165-134.
  7. سلیمانی، ع. (1390). ارزیابی آموزش‌های فنی و حرفه‌ای زنان روستایی در زمینۀ صنایع‌دستی. فصلنامه جامعه‌شناسی، 2(3)، 21-32.
  8. شاه‌پسند، م.ر؛ سواری، م. (1396). عامل‌های مؤثر بر سطح دانش فنی تولیدکنندگان انار استان مرکزی. فصلنامه پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 9(43)، 104-117.
  9. مظهری، ر؛ محمدی‌خیاره، م؛ خیراندیش، م؛ و جهانبخش‌رستمی، م. (1396). اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر توسعۀ کارآفرینی کشاورزی در توسعۀ روستایی (مطالعه موردی: دهستان کوهستان شهر رستم کلا). راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 4(7)، 30-38.
  10. مقصودی، ف. (1393). نقش آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در اقتصاد کشور و توسعۀ کسب‌وکار. ماهنامۀ کار و جامعه، 20(157)، 31-48.
  11. Aly, P., & Quisi, J. (2019). Small business and entrepreneurship. Macmillan International Higher Educationz.
  12. Ashraf, S. (2019). Parents’ Views Regarding Their Children’s Education and Future in Pakistan. London: UCL Institute of Education (IOE).
  13. Benard, M. (2020). China’s Globalization and the Belt and Road Initiative. Politics and Development of Contemporary China: Infrustructure and the Belt and Road Initiative. China’s Globalization and the Belt and Road Initiative. Cham: Palgrave Macmillan.
  14. Griffin, P., Gillis, S., & Calvitto, L. (2007). Standards-referenced Assessment for Vocational Education and Training in Schools. Australian Journal of Education, 51(1), 19-38.
  15. Hartl, M. (2009). Technical and vocational education and training (TVET) and skills development for poverty reduction – do rural women benefit? [Paper presented at the FAO-IFAD-ILO Workshop on Gaps, trends and current research in gender dimensions of agricultural and rural employment: differentiated pathways out of poverty]. International Fund for Agricultural Development, Italy.

 http://fao- ilo.org/fileadmin/user_upload/fao_ilo/pdf/Papers/25_March/Hartl-  formatted_01.pdf

  1. Hashimoto, M., & da Fonseca Jr, R. S. (2019). An Importância do Ensino Empreendedor na Formação do Nível Técnico. Revista de Negócios, 23 (3), 7-18. http://dx.doi.org/10.7867/1980-4431.2018v23n3p7-18
  2. Hussain, E., & Rao, M.F. (2020). China–Pakistan Economic Cooperation: The Case of Special Economic Zones (SEZs). Fudan Journal of the Humanities and Social Sciences 13, 72- 453.
  3. Margaret, N., & Purity, M. (2017). Female Participation in Technical, Vocational Education and Training Institutions (TVET) Subsector: The Kenyan Experience. Public Policy and Administration Research, 7(4), 1- 23. www.iiste.org ISSN 2224-5731(Paper) ISSN 2225-0972(Online)
  4. Muhammad, M., & Jamil, M. (2021). Intergenerational Mobility in Educational Attainments Intergenerational Mobility in Educational Attainments. The Pakistan Development Review 5, 98- 179.
  5. Musyimi, C.M., Malechwanzi, J., & Luo, H. (2018). The Belt and Road Initiative and Technical and Vocational Education and Training (TVET) in Kenya: The Kenya-China TVET Project. Frontiers of Education in China, 13, 74- 346.
  6. Naila, B., Siliu, Y., & Easar, A. (2022). Emerging Challenges in Technical Vocational Education and Training of Pakistan in the Context of CPEC. Economies, 10(153), 27-33. https://doi.org/10.3390/economies10070153
  7. Papzan, A., KHaledi, K., & Soliemani, A. (2011). An Evaluation of Handicrafts Technical and Vocational Trainings of Rural Women. Quarterly Journal of Woman and Society, 2(7), 21-38.
  8. Sheshadri, S., Pradeep, A., & Chandran, M. (2021). Towards gender-inclusive skill development in rural India: Factors that inhibit and facilitate women's enrolment in vocational training. Environment-Behaviour Proceedings Journal, 6(SI4), 239-243. https://doi.org/10.21834/ebpj.v6iSI4.3032

 

  1. Shu, Y., Ho, S.-J., & Huang, T.-C. (2020). the Development of a Sustainability-Oriented Creativity, Innovation, and Entrepreneurship Education Framework: A Perspective Study. Frontiers in Psychology, 18(78), 11- 32. http://dx.doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01878
  2. Walker, E., Wang, C., & Redmond, J. (2008). Women and work-life balance: is home-based business ownership the solution? Equal Opportunities International, 27(3), 258-275.
  3. Shui, Y., Xu, D., Liu, Y., & Liu, S.H. (2020). Work-family balance and the subjective well-being of rural women in Sichuan, China. BMC Women's Health volume, 20(1), 1-13.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما