جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

تحلیل و ارزیابی شاخص‌های توسعة برند گردشگری پزشکی کلان‌شهر مشهد

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

سالم هادی مهدی الشریداوی 1
علی زنگی آبادی 2
سارا میرزایی 3

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 پژوهشگر پسادکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2024.89466.1469
چکیده
عوامل مؤثر در توسعة برند مقاصد گردشگری باید از قبل شناسایی شوند و در اختیار برنامه­ریزان این حوزه قرار بگیرند. لذا این پژوهش با هدف شناسایی و ارزیابی مؤلفه­های مؤثر در توسعة برند مقصد گردشگری پزشکی در شهر مشهد با تأکید بر بازار کشور عراق انجام شده است. این پژوهش به‌لحاظ هدف کاربردی و به‌لحاظ ماهیت روش، توصیفی-تحلیلی است. نخست با مطالعۀ پیشینه، شاخص­های اولیه استخراج شد. سپس با  نظرسنجی از متخصصان و استفاده از روش دلفی فازی در دو مرحله، شاخص­ها در منطقۀ مورد مطالعه بومی­سازی و پرسشنامة پژوهش، تهیه شد. درنهایت، با برآورد شاخص اهمیت-عملکرد، وضعیت موجود و مقایسۀ آن باوضعیت مطلوب شهر مشهد از نظر شاخص­های مؤثر بر برند گردشگری پزشکی بررسی شد.براساس مطالعات انجام شده و نظر متخصصان، با انجام دو راند دلفی فازی، 47 گویه به‌صورت مستقیم بر برند گردشگری پزشکی اثرگذار است که در 5 عامل اصلی شامل آگاهی، کیفیت، ارزش درک شده، تصویر مقصد و وفاداری مبنای پژوهش قرار گرفت. وضعیت شهر مشهد در هر 5 عامل، بالاتر از حد متوسط و در حد قابل قبولی قرار دارد، اما با ایده­آل، فاصله زیادی دارد. براساس نظر متخصصان، اهمیت شاخص­ها و براساس نظر گردشگران، عملکرد شهر مشهد مشخص شد و در نهایت شاخص­هایی که بیشترین اهمیت و ضعیف­ترین عملکرد را داشتند، در اولویت برنامه­ریزی قرار گرفتند. این شاخص­ها به‌ترتیب شامل شناخت گردشگر پزشکی از بیمارستان مقصد، اطلاع­رسانی در مورد تخصص‌های کادر پزشکی، تبلیغات مناسب، وجود مترجم، تنوع درمان‌های ارائه شده، پیگیری­های مراقبتی پس از درمان، میزان اعتماد به مقصد گردشگری پزشکی و شهرت پزشکان متخصص بود.
 
 

کلیدواژه‌ها

برند گردشگری پزشکی
گردشگران عراقی
کلان‌شهر مشهد
موضوعات
  1. امیرپور، ع. ا؛ شیرمحمدی، ی؛ و هاشمی‌باغی، ز. (1397). بررسی تصویر برند، کیفیت خدمات، رضایت مشتری و ارزش بر وفاداری مشتریان (مطالعه موردی: کارگزاری بانک تجارت). پنجمین کنفرانس ملی پژوهش­های کاربردی در مدیریت و حسابداری، تهران.

 https://civilica.com/doc/784409.

  1. تیموری، ا؛ و قانع‌زاده، ص. ا. (1399). بررسی عوامل مؤثر بر ارزش ویژه برند خدمات درمانی شهر تبریز و تأثیر آن در وفاداری گردشگران سلامت. فصلنامۀ گردشگری شهری، 7(1)، 171-161.
  2. جعفری، و؛ نجارزاده، م؛ و کیانی‌فیض‌آبادی، ز. (1395). بررسی عوامل مؤثر بر ارزش ویژه برند مقصد گردشگری (مورد مطالعه:شهرستان سوادکوه). مجلۀ برنامه­ریزی و توسعۀ گردشگری، 6(20) ،93-75.
  3. جهانیان، م؛ حیدری، ز؛ و خلیلی، س. (1392). بررسی ارزش ویژه برند در گردشگری (مطالعه موردی : مقصد گردشگری رامسر). فصلنامۀ علمی - پژوهشی نگرش­های نو در جغرافیای انسانی، 5(2)، 35-21.
  4. خوشبین، ت؛ و بیدخوری، ع.ر. (1400). سناریونویسی در گردشگری پزشکی کلان‏‌شهر مشهد با تأکید بر گردشگری مذهبی. گردشگری و اوقات فراغت، 6(11)، 154-141.
  5. رمضانی، ی؛ عارف، م؛ و شاه‌تقی، م. (1399). حفظ مشتری در صنعت گردشگری پزشکی: تبیین روابط بین کیفیت، رضایت، اعتماد و قیمت منطقی. تصویر سلامت، 11(1)، 39-31.

SID. https://sid.ir/paper/265185/fa.

  1. ستاری، ب؛ ضیاء، ب؛ سخدری، ک؛ و حسینی، ر. (1399). سنتزپژوهی مدل برندسازی کارآفرینانۀ بین‌المللی در صنعت گردشگری سلامت. فصلنامة علمی - پژوهشی گردشگری و توسعه، 10(2)، 66-51.
  2. سعیدی‌مفرد، س؛ و پاکان، پ. (1400). ارزیابی شاخص‌های برندآفرینی گردشگری سلامت کلان‌شهر مشهد. فصلنامۀ جغرافیایی فضای گردشگری، 11(41)، 163-142.
  3. شیرمحمدی، ی؛ هاشمی‌باغی، ز؛ و شاهسون، ن. (1397). تحلیل اثر ارتباطات یکپارچه بازاریابی و فناوری اطلاعات پیشرفته بر ارزش ویژۀ برند گردشگری سلامت. گردشگری و توسعه، 7(1،)19-1.
  4. غلامی، ز؛ و زیاری، ی. (1400). تحلیل موانع توسعۀ گردشگری پزشکی (مطالعه موردی: منطقه 6 تهران). فصلنامۀ علمی مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی، 11(42)، 324-295.
  5. قاسمی‌یالقوزآغاج، ا؛ اسدزاده، ا؛ ایمانی‌خوشخو، م. ح؛ و جبارزاده، ی. (1397). تأثیر عوامل انگیزشی گردشگری درمانی بر قصد رفتاری گردشگران: نقش واسطه‌ای عوامل ادراکی و رضایتمندی. برنامه‏‏ریزی و توسعۀ گردشگری، 7(۲۴)، 81-59.
  6. قربانخانی، س؛ رحیمی‌نیک، ا؛ و علیقلی، م. (1402). تبیین مدل گردشگری پزشکی، با رویکرد تحلیل مضمون(تم)(مطالعۀ موردی: بیمارستان­های دانشگاه علوم پزشکی تهران). مجلۀ گردشگری فرهنگ، 4(12)، 29 -16.
  7. مرتضایی، گ؛ وظیفه‌دوست، ح؛ سعیدی، پ؛ و پقه، ع. ا. (1399). اولویت‌بندی مؤلفه‌های ارزش ویژه برند در گردشگری سلامت. کنفرانس بین‌المللی مدیریت، گردشگری و تکنولوژی(آنلاین).

SID. https://sid.ir/paper/900156/fa

  1. مصدق‌راد، ع؛ و مهرگان، ص. (1400). گردشگری پزشکی: علل انتخاب ایران. نشریۀ پایش، 20(2)، 166-145.
  2. ملکی، س؛ و توانگر، م. (1394). بررسی و تحلیل چالش‌های گردشگری سلامت مشهد از منظر بیماران خارجی. مجلّة جغرافیا و توسعة فضای شهری، 2(2)، شمارة پیاپی 3، 165-153.
  3. میرزایی، ا؛ و حسینی، ف. (1400). مروری بر عوامل مؤثر بر توسعۀ گردشگری پزشکی درایران و کشورهای همسایه. پنجمین کنگرۀ بین­المللی توسعۀ کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران.
  4. نیک‌رفتار، ط؛ حسینی، ا؛ و مقدم، ع. (1395). شناسایی عوامل مؤثر در جذب گردشگران پزشکی در ایران. مدیریت سلامت، 20(67)، 74-64.

 

  1. Afsharifar, A. (2020). Global successful experiences of the health tourism brand and presentation of a native model. Revista de la Universidad del Zulia, 11(30), 336-351.
  2. Al-Bdairi, A. T. H., Awdaa, A. A., & Ghaffari, M. (2020). Factors That Affect Medical Tourism and Selecting of Mashhad as a Tourist Destination by the Iraqi Tourists. PalArch's Journal of Archaeology of Egypt/Egyptology, 17(12), 719-732.
  3. Alizadeh, A., & Saghafi, G. (2014). An Examination of Antecedents of Loyalty Intention to Travel. The Case of Malaysia. Proceedings of the First Middle East Conference on Global Business, Economics, Finance and Banking (ME14 DUBAI Conference) Dubai, 10-12 October.
  4. Baker, (2012). Destination Branding for Small Cities. Second ed. Creative Leap Books. Portland. Oregon. USA.
  5. Das, G., & Mukherjee, S. (2016). A measure of medical tourism destination brand equity. International Journal of Pharmaceutical and Healthcare Marketing, 10(1), 104-128.
  6. Debata, B., Patnaik, B., Mahapatra, S., & Sree, K. (2015). Interrelations of service quality and service loyalty dimensions in medical tourism. Benchmarking: An International Journal, 22 (1), 18-55.
  7. ETC / UNWTO. (2010). Handbook on Tourism Destination Branding. [online] Available from: http://www.etccorporate.org/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=239.accessed in04/03/2012.
  8. Ferns, B. H., & Walls, A. (2012). Enduring travel involvement, destination brand equity, and travelers’ visit intentions: A structural model analysis. Journal of Destination Marketing & Management, 1(1-2), 27-35.
  9. Bravo Gil, R. & Fraj Andrés, E., & Martinez Salinas, E. (2007) Family as a source of consumer basedbrand equity. Journal of Product & Brand Management, 16(3), 188-199.
  10. Habibi, A., Jahantigh, F. F., & Sarafrazi, A. (2015). Fuzzy Delphi technique for forecasting and screening items. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 5(2), 130-143.
  11. Han, H., & Hyun, S. S. (2014). Medical Hotel in the Growth of Global Medical Tourism. Journal of Travel & Tourism Marketing, 31(3), 366-380.

      https://healthtourism.mums.ac.ir/archived-news/205-news14021202

  1. Idrus, S., Musa, R., Naziman, Y. H. N. M., Aznan, N. F. M., Othman, A. Y., & Pauzi, N. M. (2012). Medical tourism destination brand positioning model. In A. Zainal, SM Radzi, R., Hashim, CT Chik, & R. Abu (Eds.). Current issues in hospitality and tourism research and innovations. Proceedings of the International Hospitality and Tourism Conference, IHTC (pp. 515-518).
  2. John, S. P. (2017). An analysis of the social media practices for sustainable medical tourism destination marketing. Int. Journal of Tourism Policy, 7(3), 222-249.
  3. Jraisat, L. E., Akroush, M. N., Alfaouri, R. J., Qatu, L. T., & Kurdieh, D. J. (2015). Perceived brand salience and destination brand loyalty from international tourists’ perspectives: The case of Dead Sea destination, Jordan. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 9(3), 292-315.
  4. Kalantarzadeh, M. M., & Fasli, M. (2018). Branding Cities Through Medical Tourism. Open House International, 43(2), 83-92.
  5. Kim, S., & Lehto, X. Y. (2013). Projected and perceived destination brand personalities: The case of South Korea. Journal of travel research, 52(1), 117-130.
  6. Martilla, J. A., & James, J. C. (1977). Importance-Performance Analysis. American Marketing Association, 41(1), 77–79.
  7. Leroi-Werelds, S., Streukens, S., Brady, M. K., & Swinnen, G. (2014). Assessing the value of commonly used methods for measuring customer value: A multi-setting empirical study. Journal of the academy of marketing science, 42, 430-451.
  8. Milenkovski, A. Gramatnikovski, S., & Nakovski, D. (2016). The role of cultural and historical heritage in tourism development of the Maleshevo mountains. In SITCON 2016-Singidunum International Tourism Conference(pp. 155-160). Beograd: Singidunum University.
  9. Momeni, K., Jannati, A., Khodayari-Zarnaq, R., Ghasemyani, S., & Havasian, M. (2021). Iranian medical tourism industry and selected countries in 2020: A comparative study. Health Scope, 10(10), e97919.
  10. Mogaka, J. J., Mashamba-Thompson, T. P., Tsoka Gwegweni, J. M., & Mupara, L. M. (2017). Effects of Medical Tourism on Health Systems in Africa. African Journal of Hospitality, tourism and leisure, 6(1), 1-25.
  11. Noori, F., & Kargari, M. (2016). Iran’s Medical Tourism Development Model in Cardiac Surgery. International Journal of Travel Medicine and Global Health, 4(2), 57-64, doi: 10.20286/ijtmgh-04025.
  12. Patients Beyond Borders. (2019). Quick Facts about Medical Tourism. Available at: https://www.patientsbeyondborders.com/media [Access date 2019/11/12]
  13. Rahman, M. S., Bag, S., Hassan, H., Hossain, M. A., & Singh, R. K. (2022). Destination brand equity and tourist's revisit intention towards health tourism: an empirical study. Benchmarking: An International Journal, 29(4), 1306-1331.
  14. Razpotnik, S., & Svab, R. (2014). IPA as a Theoretical Concept of Evaluating Various Elements in HRM. In Human Capital without Borders: Knowledge and Learning for Quality of Life; Proceedings of the Management, Knowledge and Learning International Conference 2014 (pp. 1299-1307). ToKnowPress.
  15. Saadatnia, F., & Mehregan, M. R. (2014). Determining and prioritizing factors affecting customers attraction of medical tourism from the perspective of Arabic countries (case study: Iran-Mashhad Razavi hospital). International Journal of Marketing Studies, 6(3), 155.
  16. Samadbeik, M., Asadi, H., Mohseni, M., Takbiri, A., Moosavi, A., & Garvand, A. (2017). Designing a Medical Tourism Website: A Qualitative Study. Iranian Journal of Public Health, 46(2), 249–257.
  17. Shirmohammadi, Y., & Abyaran, P. (2020). Brand image of mystical spiritual tours and tourists’ satisfaction and quality of life. International journal of Tourism, Culture & Spirituality, 4(2), 165-195.
  18. Shriedeh, F. B. (2019). Strategic factors for building brand equity: Jordan medical tourism. Jurnal The Messenger, 11(1A), 121-137.
  19. Shirmohammadi, Y., & Hashemi Baghi, Z. (2021). The Effect of Literary Tourism on Increasing Re-Visits to Tourism Destinations through Spirituality and Top medical tourism countries by total index rating worldwide 2020. Available at https://www.statista.com/statistics/889983/topmedical-tourism-countries-of-destination-by-totalindex-rating/ [Access date 2021/02/27]
  20. Slack, N. (1994). The Importance-Performance Matrix as a Determinant of Improvement Priority. International Journal of Operations & Production Management, 14(5), 59–75
  21. So, K. K. F., King, C., Sparks, B. A., & Wang, Y. (2016). The role of customer engagement in building consumer loyalty to tourism brands. Journal of Travel Research, 55(1), 64-78.
  22. Stepchenkova, S., & Li, X. R. (2014). Destination image: do top-of-mind associations say it all. Annals of Tourism Research, 45, 46-62.
  23. Sultana, S., Haque, A., Momen, A., & Yasmin, F. (2014). Factors Affecting the Attractiveness of Medical Tourism Destination: An Empirical Study on India- Review Article. Iranian Journal of Public Health, 43(7), 867–876.
  24. Tanford, S., & Jung, S. (2017). Festival attributes and perceptions: A meta-analysis of relationships with satisfaction and loyalty. Tourism Management, 61, 209-220.
  25. The world bank. (2018). International tourism, number of arrivals America, The world bank, [updated 2020]. Available from:

 https://data. worldbank.org/indicator/ST.INT.ARVL.

  1. Vargo, S. L., & Lusch, R. F. (2004). Evolving to a new dominant logic for marketing. Journal of marketing, 68(1), 1-17.
  2. Wang, Y., Po Lo, H., Chi, R., & Yang, Y. (2004). An integrated framework for customer value and customer‐relationship‐management performance: a customer‐based perspective from China. Managing service quality: An international journal, 14(2/3), 169-182.
  3. Yu, J., Seo, J., & Hyun, S. S. (2021). Attributes of medical tourism destination brands: case study of the Korean medical tourism market. Journal of Travel & Tourism Marketing, 38(1), 107-121.
  4. Zaidan, E. A. (2015). Tourism shopping and new urban entertainment a case study of Dubai. Journal of Vacation Marketing, 22(1), 29-41
  5. Zhang, H., & Fu, X., & Cai, L. A., & Lu, L. (2014). Destination image and tourist loyalty: A metaanalysis. Tourism Management, 40, 213-223.
  6. Zenker, S., Braun, E., & Petersen, S. (2017). Branding the destination versus the place: The effects of brand complexity and identification for residents and visitors. Tourism management, 58, 15-27.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما