تحلیل مولفه‌های موثر بر حکمروایی خوب روستایی در نظام سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی فضایی استان خوزستان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

مصطفی عبیات ¹

حمید برقی ²

یوسف قنبری ³

¹ دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

² دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

³ دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2024.90018.1485

چکیده

حکمروایی خوب روستایی به عنوان یک چارچوب جامع برای کارآمدسازی نظام برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری فضایی به شمار می‌آید. این رویکرد مدیریتی نوین، به‌واسطه تأکید بر نقش ویژه اصول اجماع‌گرایی، شفافیت‌طلبی، عدالت‌گستری، قانون‌مندی، کارایی و اثربخشی، مسئولیت‌پذیری، مشارکت‌محوری و پاسخ‌گویی، می‌تواند به عنوان یک الگویی موفق در تحقق اهداف توسعه پایدار روستایی عمل کند. پژوهش حاضر به تحلیل مولفه‌های مؤثر بر حکمروایی خوب روستایی در نظام سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی فضایی استان خوزستان پرداخت. این مطالعه از حیث هدف در زمره تحقیقات کاربردی، به لحاظ ماهیت و روش‌‌شناسی، توصیفی- تحلیلی و از نظر گردآوری داده‌ها، به روش اسنادی و پیمایشی انجام پذیرفت. برای دستیابی به این امر، با داده‌کاوی اسناد منطقه‌ای مرتبط با موضوع تحقیق در استان، تعداد ۳۴۰ زیرمقوله در قالب هشت مقوله تبیین‌کننده حکمروایی خوب روستایی منطقه استخراج شدند. به اقتضای محتوای پرسش‌ها، مجموعه ۳۵ نفره متشکل از کارشناسان هفت سازمان استان خوزستان جهت پاسخ‌گویی به پرسش‌نامه مدنظر قرار گرفت. برای شناخت وضعیت مقوله‌های حکمروایی خوب روستایی در استان، نتایج ضرایب نهایی مقوله‌ها حاصل از میانگین اوزان مجموعه‌ای از روش‌های وزن‌دهی تصمیم‌گیری چندشاخصه نشان داد که مقوله‌های قانون‌مندی، کارایی و اثربخشی، عدالت‌گستری و مشارکت‌محوری، بیش‌ترین سهم را در حکمروایی خوب روستایی استان خوزستان به دست آوردند. برای تعیین سطح حکمروایی خوب روستایی، نتایج روش‌های تجمیع ضرایب مدل‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه فازی نشان دادند که شهرستان‌های اهواز، دزفول و بهبهان بهترین وضعیت و نیز سه شهرستان رامشیر، هفتگل و صیدون پایین‌ترین جایگاه از بین کل شهرستان‌ها را کسب کردند. نتایج ترکیب روش‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه فازی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی جهت نمایش فضایی وضعیت کلی حکمروایی خوب روستایی شهرستان‌های استان نشان داد که سهم سطوح مناسب، متوسط و نامناسب به ترتیب ۴۰.۰ درصد یا دوازده شهرستان، ۲۳.۳ درصد یا هفت شهرستان و ۳۶.۷ درصد یا یازده شهرستان است.

کلیدواژه‌ها

حکمروایی خوب روستایی

نظام برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری فضایی

روش‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه فازی

سامانه اطلاعات جغرافیایی

استان خوزستان

موضوعات

• برنامه ریزی در بخش های شهری و روستایی

---