شناسایی ابعاد و مولفه‌های موثر بر شکل‌گیری تصویر مقاصد شهری (مورد مطالعه: شهر مقدس مشهد)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علی اسماعیل زاده کواکی ^{1، 2}

آرزو مومنیان ³

میرسالار حبیبی ⁴

¹ دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

² هیئت علمی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی

³ استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی گرمسار، گرمسار، ایران

⁴ گروه معماری و شهرسازی، واحد صحنه، دانشگاه آزاد اسلامی، صحنه، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2024.89593.1468

چکیده

امروزه، توسعه گردشگری شهرها به عنوان یک صنعت پاک و روبه رشد اهمیت زیادی دارد. از این رو، برای شهرهایی مانند مشهد مقدس که جنبه زیارتی برجسته‌ای دارند، ضرورت دارد با ایجاد یک تصویر کامل مبتنی بر تمام ظرفیت‌ها، زمینه تبدیل زائران به گردشگران ایجاد شود تا از این طریق زمینه تحقق اهداف درآمدزایی و اشتغال‌زایی و توسعه صنعت گردشگری فراهم گردد. بنابراین، این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد و مولفه‌های موثر بر شکل‌گیری تصویر مقاصد شهری با توجه به کلیه ظرفیت‌های موجود انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف توسعه‌ای-کاربردی بوده و در زمره تحقیقات آمیخته قرار می‌گیرد. در مرحله کیفی، از روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان و تکنیک تحلیل مضمون استفاده گردید. بدین‌منظور، با 18 نفر از خبرگان که به صورت هدفمند با روش گلوله برفی انتخاب شدند، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته به عمل آمد. در مرحله کمی نیز به منظور اعتبارسنجی مدل، از روش تحلیل عاملی تاییدی و نرم‌افزار Smart PLS استفاده شد. بدین منظور، از 115 نفر از مدیران و خبرگان شهرداری مشهد، آستان قدس رضوی و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی که با روش نمونه‌‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند، با ابزار پرسشنامه محقق ‌ساخته نظرخواهی شد. براساس یافته‌‌های تحلیل مضمون، 13 مضمون پایه و 4 مضمون سازمان ‌دهنده شامل زیرساخت‌ها، جاذبه‌ها، خدمات و ویژگی‌های عمومی شهر برای تصویر مقصد شناسایی شد. همچنین، یافته‌‌های قسمت کمی نیز نشان داد که متغیرهای شناسایی شده مورد تایید است. نهایتا، نتایج تحقیق نشان داد که در معرفی تصویر مقاصد شهری مانند شهر مشهد، باید در کنار جاذبه‌های شاخص مانند حرم مطهر رضوی، سایر ظرفیت‌های گردشگری معرفی گردد تا امکان شکل‌گیری یک تصویر کامل و واقع‌بینانه‌تری فراهم گردد.

کلیدواژه‌ها

مدیریت گردشگری

گردشگری شهری

تصویر مقصد

مشهد مقدس

---