آشکار سازی تغییرات کاربری اراضی شهر هرات طی سال‌های 2021-2000 و پیش بینی آن در افق 2030

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : کاربردی-موردی

نویسندگان

شفیقه احمدی ¹

محمد رحیم رهنما ²

علی فرقانی ³

مسعود مینائی ⁴

¹ دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد،ایران

² استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد،ایران

³ (استاد حق التدریس، دانشگاه استرالیایی جنوبی)

⁴ گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2024.87377.1415

چکیده

این پژوهش با هدف شبیه سازی تغییرات کاربری اراضی ((LULC در محدوده شهر هرات انجام شده است. روش پژوهش به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش از نـوع تحقیقـات توصـیفی – تحلیلـی می باشد. با استفاده از مدل شبکه عصبی و زنجیره مارکو (CA Markov) وLand Change Modeler تغییرات کاربری برای سال های دوره 2000، 2010 و 2021 بررسی و پیش بینی برای دوره 2021-2030 انجام شد. ابتدا تصاویر ماهواره‌ای لندست برای سال‌های 2000، 2010، 2021 برای محدوده مورد نظر از طریق سایت USGS دانلود شد. پس از استخراج محدوه با نرم افزار ArcGIS و TerrSet ، با استفاده از مدل طبقه‌بندی نظارت شدهSupervised Classification Method و تکنیک برآورد حداکثر احتمال Maximum likelihood Estimation تصاویر به لحاظ کاربری اراضی در 7 گروه طبقه‌بندی شدند. در طول دوره 2000-2010 درصد تغییرات اراضی بایر بستررودخانه (2386%)، پهنه آبی (72%)، اراضی ساخته شده (57%) دارای تغییرات مثبت بوده‌اند. این سال ها برابر با دوره آزادی کشور افغانستان از طالبان بوده است که حجم مهاجران داخلی و خارجی به شهر هرات بیش از گذشته میشود. همچنین در طول دوره‌ 2010-2021 درصد تغییرات در کاربری‌های اراضی بایر رسی (134%)، اراضی بایر شن (40%) و اراضی ساخته شده (3.7%) مثبت بوده که همزمان با دوره رشد شهر هرات بوده است. پیش بینی تغییر کاربری اراضی برای دوره 2030-2021 با استفاده از مدلهای Land Change Modeler and CA Markov Chain Models کاربری اراضی بایر از نوع رسی (15.7%) و کاربری ساخته شده با (2.8%) درصد دارای تغییرات مثبت و افزایش وسعت خواهند داشت. تنها کاربری فضای سبز با (2.8%-) با تغییرات منفی و کاهش وسعت مواجه خواهد شد. تجزیه و تحلیل مکانی و زمانی نشان می‌دهند که تغییرات کاربری‌ها در شهر هرات از بخش کاربری‌های کشاورزی، فضای سبز، آب و حریم رودخانه به سمت کاربری‌های ساخته شده و زمین های بایر می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

تغییر کاربری اراضی

شبیه سازی

زنجیره مارکو

هرات

موضوعات

• برنامه ریزی در بخش های شهری و روستایی

---