جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

تدوین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر حکمروایی شایستۀ شهری در ایران (نمونه موردی: شهر کاشمر)

نوع مقاله : پژوهشی- مطالعه موردی

نویسندگان

محمد قاسمی خوزانی 1
کاظم ذوقی‌بارانی 2
محمدرضا عرب 3
اسماعیل صفرعلیزاده 4

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه جامع امام حسین (ع) ، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2022.78562.1187
چکیده
امروزه گذار از حکومت شهری به‌صورت متمرکز و سلسله‌مراتبی، به سوی حکمروایی مطلوب، غیرمتمرکز و مردم‌سالار امری اجتناب‌ناپذیر است. لذا، به‌کارگیری رویکرد حکمروایی خوب در پرتو دیدگاه‌های نوین برنامه‌ریزی و متناسب با بافت فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مناطق مختلف شهری ایران، ضرورتی انکارناپذیر تلقی می‌گردد. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های کلیدی اثرگذار بر حکمروایی خوب شهری در شهر کاشمر با رویکردهای نوینی نظیر عدم قطعیت و پیشران‌شناسی است. داد‌ه‌ها و اطلاعات این تحقیق، به دو روش کتابخانه‌ای و پیمایشی جمع‌آوری گردید که در روش پیمایشی از ابزار پرسش‌نامه و الگوهای نرم‌افزاری Mic Mac، استفاده شد و روایی و پایایی آن مورد تأیید کارشناسان صاحب‌نظر و نخبگان پژوهش در این زمینه قرار گرفت. براساس نتایج به دست آمده، ضریب پرشدگی برای متغیرها با دو بار تکرار چرخش داده‌ای (پایایی بالا)، عدد 98.8% را نشان می‌دهد که این عدد نشانگر ضریب بالای تأثیرگذاری و بار عاملی بالا در متغیرها و عوامل برگزیده شده برهم است. بر مبنای مقادیر ارزشی محاسبه‌شده درون ماتریس اولیۀ اثرات متقاطع از طرف نخبگان، 963 مورد با بیشترین حجم آماری دارای ارزش تأثیرگذاری بالا بوده است. همچنین، 852 مورد دارای تأثیرگذاری متوسط، 114 مورد کم‌تأثیر و 325 مورد بدون‌تأثیر محاسبه شده‌اند، این در صورتی است که ارزش P (تأثیرگذاری مستقیم بالقوه) مساوی با 14بوده است. در نهایت نیز پیشنهاداتی همچون کاهش بروکراسی اداری و افزایش شفافیت و...، جهت ارتقاء وضعیت حکمروایی خوب شهری در شهرداری کاشمر ارائه شد.
 

کلیدواژه‌ها

پیشران‌های کلیدی
حکمروایی مطلوب
سناریونگاری مدیریتی
شهر کاشمر
موضوعات
  1. اصلانی، ب؛ و امینی، ع. (1401). تحلیل دگرگونی‌‌های ساختاری جمعیت روستایی در استان اصفهان از 1385 تا 1395. جامعه‌شناسی کاربردی، 33(1)، 35-62.
  2. اندستا، ف؛ و روستایی، ش. (1400). ارزیابی عوامل مؤثر بر اجرای حکمروایی خوب شهری مشارکتی (برنامه NBN). نشریۀ علمی جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال 25، شمارۀ 76، 43-55.
  3. بهرامی‌جاف، س. (1397). تحلیل ساختار فضایی جمعیت شهری و روستایی در آمایش سرزمین ایران و لزوم سیاست‌گذاری‌های آن. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه.
  4. تاری، م؛ و رضائی، م. (1398). سنجش و ارزیابی میزان حکمروایی خوب شهری در محله‌های شهر فردوسیه شهرستان شهریار. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دورۀ 51، شمارۀ 1، 23-40.
  5. توکلی‌نیا، ج؛ ایمانی، ح؛ و یدالله‌نیا، ح. (1400). تحلیل جایگاه حکمروایی خوب در عملکرد مدیریت شهری (مطالعه موردی: بابل). فصلنامۀ آمایش محیط، شمارۀ 53، 85-108.
  6. جعفری‌فرد، ج؛ صابری، ح؛ اذانی، م؛ و خادم‌الحسینی، ا. (1400). بررسی تأثیر حکمروایی خوب شهری بر میزان پایداری محله‌های شهر کهنوج. آمایش محیط، دورۀ 14، شمارۀ 53، 109 -132.
  7. حسین‌زاده، ر؛ صفرعلی‌زاده، ا؛ و خبازی، ح. (1400). سنجش زیست‌پذیری محلات شهری در راستای توسعۀ پایدار از دیدگاه شهروندان، موردمطالعه: محلۀ شهر کهنه و شهرک سیدمرتضی-کاشمر. فصلنامۀ جغرافیا و مطالعات محیطی، سال دهم، شمارۀ 40، 123-140.
  8. حکمت‌نیا، ح؛ ملکی، م؛ موسوی، م.ن؛ و افشانی، ع.ر. (1396). سنجش میزان تحقق‌پذیری حکمروایی خوب شهری در ایران (مطالعۀ موردی: شهر ایلام). پژوهش جغرافیای انسانی، دورۀ 49، شمارۀ 3، 607-619.
  9. ربانی، ط؛ مشکینی، ا؛ رکن‌الدین‌افتخاری، ع.ر؛ و رفیعیان، م. (1398). تبیین مسائل حکمروایی شهری در سناریوهای آیندۀ کلان‌شهر تهران مبتنی بر رویکرد تبدیل سناریوهای کیفی به کمی، دورۀ 2، شمارۀ 1، 45-62.
  10. رحمتی‌دلیر، ث؛ و ملک‌حسینی، ع. (1398). بررسی میزان انطباق‌پذیری مدیریت شهری ایران با اصول حکمروایی خوب شهری (مطالعه موردی: شهر کنگاور). مطالعات هنر اسلامی، سال 15، شمارۀ 33، 164-189.
  11. رهنما، م. ر. (1393). تعیین وضعیت شاخص‌های حکمروایی خوب شهری در شهر مشهد. مطالعات و پژوهش‌های منطقه‌ای، سال پنجم، شمارۀ 20، 143-162.
  12. شاهینی‌فر، م؛ و چاره‌جو، م. (1397). ارزیابی شاخص‌های مؤثر در تحقق حکمروایی خوب شهری در کلان‌شهرها (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه). مجلۀ جغرافیا و توسعۀ فضای شهری، سال پنجم، شمارۀ 2، 201-219.
  13. شریف‌زاده‌اقدم، ا؛ شیخی، ع؛ و حیدری‌تاشه‌کبود، ا. (1398). ارزیابی مشارکت شهروندان در حکمروایی خوب شهری (مطالعه موردی: شهر پیرانشهر). مطالعات محیطی هفت حصار، سال هفتم، شمارۀ 28، 45-60.
  14. عبدی‌تربقان، ج؛ صرافی، مظفر؛ و رضویان، م.ت. (1398). بررسی توسعۀ کالبدی شهرها با استفاده از مدل‌های کمی آنتروپی شانون، هلدرن و موران (مورد پژوهی: شهر کاشمر). توسعۀ پایدار محیط جغرافیایی، 1(1)، 53-72.
  15. گلچینی، س؛ مرادی، ا؛ . خضرنژاد، پ. (1400). بررسی رویکرد حکمروایی خوب شهری در چارچوب نظام مدیریت شهری موردشناسی شهر سنندج. آمایش محیط، شمارۀ 52، 45-64.
  16. محمدی، ج؛ و کمالی‌باغ‌راهی، ا. (1395). تحلیل شاخص‌های حکمروایی خوب شهری در راستای استراتژی توسعۀ شهری موردشناسی: محدوده بافت فرسوده شهر کرمان. فصلنامۀ جغرافیا و آمایش شهری – منطقه‌ای، پیاپی 21، 153-170.
  17. محمدی، م؛ سرور، ر؛ ولی‌شریعت‌پناهی، م؛ و مجتبی‌زاده، ح. (1399). توسعۀ پایدار نواحی منطقۀ 4 شهر تهران با تأکید بر حکمروایی خوب شهری. فصلنامۀ جغرافیایی سرزمین، سال هفدهم، شمارۀ 65، 1- 24.
  18. Anand, P. B., & Navío-Marco, J. (2018). Governance and economics of smart cities: opportunities and challenges. Telecommunications Policy, 42(10), 795-799. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.telpol.2018.10.001.
  19. Badach, J., & Dymnicka, M. (2017). Concept of ‘Good Urban Governance’and Its Application in Sustainable Urban Planning. In IOP conference Series: Materials science and engineering (Vol. 245, No. 8, p. 082017). IOP Publishing. doi:10.1088/1757-899X/245/8/082017.
  20. Belén Cano-Hila, A., Pradel-Miquel, M., & García, M. (2022). "Chapter 6: Citizenship practices and co-production of local social policies in Southern Europe". In Handbook on Urban Social Policies. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing. Retrieved Aug 28, 2022.

from https://www.elgaronline.com/view/book/9781788116152/book-part-9781788116152-14.xml.

  1. Bixler, R. P., Lieberknecht, K., Atshan, S., Zutz, C. P., Richter, S. M., & Belaire, J. A. (2020). Reframing urban governance for resilience implementation: The role of network closure and other insights from a network approach. Cities, 103, 102726. https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102726.
  2. Blanco, I ., Salazar, Y., & Bianchi, L. (2020). Urban governance and political change under a radical left government: The case of Barcelona. Journal of Urban Affairs, Volume 42, Issue 1, pp 18-38.
  3. Boston, J., & Berman, E. (2017). Governing for the future: Designing democratic institutions for a better tomorrow. Bingley: Emerald.
  4. Chen, F., & White, J T. (2021). Urban design governance in three Chinese ‘pioneer cities. International Planning Studies, Volume 26, Issue 2, pp 130-148. https://doi.org/10.1080/13563475.2020.1752160.
  5. da Cruz, N. F. (2019). New urban governance: A review of current themes and future priorities. Journal of Urban Affairs, Volume 41, Issue 1. https://doi.org/10.1080/07352166.2018.1499416.
  6. da Cruz, N. F., Rode, P., & McQuarrie, M. (2019). New urban governance: A review of current themes and future priorities. Journal of Urban Affairs, 41(1), 1-19. https://doi.org/10.1080/07352166.2018.1499416.

 

 

  1. de Oliveira, J. A. P., Doll, C. N., Balaban, O., Jiang, P., Dreyfus, M., Suwa, A., ... & Dirgahayani, P. (2013). Green economy and governance in cities: assessing good governance in key urban economic processes. Journal of Cleaner Production, 58, 138-152. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.07.043.
  2. Deng, F. (2019). Stakes, stakeholders and urban governance: a theoretical framework for the Chinese city. Eurasian Geography and Economics, Volume 59, Issue 3-4, 291-313. https://doi.org/10.1080/15387216.2019.1570298.
  3. Franz, T. (2019). Why “Good Governance” Fails: Lessons from Regional Economic Development in Colombia. International Journal of Urban and Regional Research 43, no. 4, 776–785. https://doi.org/10.1111/1468-2427.12742.
  4. Fuseini, I. (2021). Decentralisation, entrepreneurialism, and democratization processes in urban governance in Tamale. Ghana; Area Development and Policy, Volume 6, Issue 2, 223-242. https://doi.org/10.1080/23792949.2020.1750303.
  5. Gargano, G. (2021). The Bottom-Up Development Model as a Governance Instrument for the Rural Areas. The Cases of Four Local Action Groups (LAGs) in the United Kingdom and in Italy. Sustainability, 13(16), 9123. https://www.mdpi.com/2071-1050/13/16/9123.
  6. Giri, M., Bista, G., Singh, P. K., & Pandey, R. (2021). Climate change vulnerability assessment of urban informal settlers in Nepal, a least developed country. Journal of Cleaner Production, 307, 127213. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.127213.
  7. Grindle, M. S. (2007). Good enough governance revisited. Development policy review,25(5), 533-574.

https://doi.org/10.1080/07352166.2018.1559648.

https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.09.012.

  1. Hussain, J., & Zhou, K. (2022). Globalization, industrialization, and urbanization in Belt and Road Initiative countries: implications for environmental sustainability and energy demand. Environmental Science and Pollution Research, 29(53), 80549-80567.
  2. Jiboye, A. D. (2011). Sustainable urbanization: Issues and challenges for effective urban governance in Nigeria. Journal of sustainable Development, 4(6), 211. https://doi.org/10.5539/jsd.v4n6p211.
  3. Kahouli, B., Miled, K., & Aloui, Z. (2022). Do energy consumption, urbanization, and industrialization play a role in environmental degradation in the case of Saudi Arabia? Energy Strategy Reviews, 40,

https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.esr.2022.100814.

  1. Kubo, T., & Mashita, M. (2020). Why the Rise in Urban Housing Vacancies Occurred and Matters in Japan. In T. Kubo & Y. Yui (Eds.), The Rise in Vacant Housing in Post-growth Japan: Housing Market, Urban Policy, and Revitalizing Aging Cities (pp. 3-22). Springer Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-13-7920-8_1.
  2. Maja, M. M., & Ayano, S. F. (2021). The Impact of Population Growth on Natural Resources and Farmers’ Capacity to Adapt to Climate Change in Low-Income Countries. Earth Systems and Environment, 5(2), 271-283. https://doi.org/10.1007/s41748-021-00209-6 .
  3. Meyer, N., & Auriacombe, C. (2019). Good urban governance and city resilience: An afrocentric approach to sustainable development. Sustainability, 11(19), 5514. https://doi.org/10.3390/su11195514.
  4. Mhlanga, D. (2021). Artificial Intelligence in the Industry 4.0, and Its Impact on Poverty, Innovation, Infrastructure Development, and the Sustainable Development Goals: Lessons from Emerging Economies? Sustainability, 13(11), 5788. https://www.mdpi.com/2071-1050/13/11/5788.
  5. Monzon, A. (2015). Smart cities concept and challenges: Bases for the assessment of smart city projects. International Conference on Smart Cities and Green ICT Systems (SMARTGREENS),2015.
  6. Morrison, N., & Nouwelant, R. V. D. (2020). Western Sydney’s urban transformation: examining the governance arrangements driving forward the growth vision. Australian Planner, Volume 56, Issue 2, 73-82. https://doi.org/10.1080/07293682.2020.1742172.
  7. Pierre, J. (2005). Comparative urban governance: Uncovering complex causalities. Urban Affairs Review, 40, 446–461. https://doi.org/10.1177/1078087404273442.
  8. Pieterse, E. (2019). Urban governance and spatial transformation ambitions in Johannesburg. Journal of Urban Affairs, Volume 41, Issue 1, 20-38. https://doi.org/10.1080/07352166.2017.1305807.
  9. Schultz, L., Folke, C., Osterblom, H., & Olsson, P. (2015). Adaptive governance, ecosystem management, and natural capital. Proceedings of the National Academy of Sciences, 112(24), 7369-7374. https://doi.org/10.1073/pnas.1406493112.
  10. Sepasgozar, S. M. E., Hawken, S., Sargolzaei, S., & Foroozanfa, M. (2019). Implementing citizen-centric technology in developing smart cities: A model for predicting the acceptance of urban technologies. Technological Forecasting and Social Change, 142, 105-116.
  11. Sheng, Y. K. (2010). Good Urban Governance in Southeast Asia. Environment and Urbanization Asia, 1(2), 131-147. https://doi.org/10.1177/097542531000100203.
  12. Sheng, Y. K. (2010). Good urban governance in Southeast Asia. Environment and Urbanization Asia, 1(2), 131-147. https://doi.org/10.1177/097542531000100203.
  13. Smith, B. (2007). Good governance and development. Bloomsbury Publishing.
  14. Stone, D., Porto de Oliveira, O., & Pal, L. A. (2019). Transnational policy transfer: the circulation of ideas, power and development models. Policy and Society, 39(1), 1-18. https://doi.org/10.1080/14494035.2019.1619325.
  15. Tan, S. Y., & Taeihagh, A. (2020). Smart City Governance in Developing Countries: A Systematic Literature Review. Sustainability, 12(3), 899. https://www.mdpi.com/2071-1050/12/3/899.
  16. Thakuriah, P., Tilahun, N. Y., & Zellner, M. (2016). Big data and urban informatics: Innovations and challenges to urban planning and knowledge discovery. In Seeing cities through big data: Research, methods and applications in urban informatics(pp. 11-45). Cham: Springer InternationalPublishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-40902-3_2.
  17. Wong Villanueva, J. L., Kidokoro, T., & Seta, F. (2022). Cross-border integration, cooperation and governance: A systems approach for evaluating “good” governance in cross-border regions. Journal of Borderlands Studies, 37(5), 1047-1070., https://doi.org/10.1080/08865655.2020.1855227.
  18. Yin, R. K. (2014). Case Study Research: Design and Methods. 5th ed. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
  19. Young, O.R. (2018). Governing Complex Systems: Social Capital for the Cambridge, MA: The MIT Press.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما