جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

تدوین راهبرد توسعۀ مناطق روستایی شهرستان چگنی استان لرستان (کاربرد چارچوب راهبردی SOAR)

نوع مقاله : مطالعه موردی

نویسندگان

مهدی محمدی نسب 1
محمد تیموری طولابی 2

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه قم، قم، ایران

2 کارشناسی‌ارشد مدیریت، دانشگاه قم، قم، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2022.73897.1101
چکیده
هدف پژوهش تدوین راهبردهای توسعه روستایی در مناطق روستایی شهرستان چگنی است. شهرستان چگنی با ویژگی­ها و شرایط ویژه­ی به‌عنوان مورد مطالعه بررسی شده است. این پژوهش از نظر نتیجه کاربردی با هدف اکتشافی و از نظر ماهیت کیفی است. جمع ­آوری داده­های پژوهش به شیوه مصاحبه و روش نمونه­گیری هدفمند بوده است. جامعه نظری این پژوهش، 32 نفر از ذی­نفعان (متخصصان، خبرگان محلی و مسئولین مربوطه) شهرستان چگنی هستند که توسط تسهیل گران به‌صورت هدفمند شناسایی و انتخاب شدند. برای تدوین راهبرد توسعه روستایی از چارچوب راهبردی SOAR استفاده شده است که به‌ خاطر دیدگاه مثبت­ نگر و مشارکتی آن، برای این پژوهش مناسب ­تر است. منابع آب، ظرفیت‌های پرورش دام و تولیدات دامی، آب و هوای مناسب و زمین حاصلخیز جزو مهم­ترین قوت‌ها و مراتع کافی برای توسعه دام و طیور و زنبور عسل،  بازار مناسب تولیدات روستایی، مشارکت روستاییان، حمایت­ های دولت، افزایش تمایل به گردشگری و نیروی جوان تحصیل‌کرده از مهم­ترین فرصت های شهرستان چگنی­ توسط ­ذی­نفعان شناسایی شد. سپس براساس آن‌ها و در نظر گرفتن ارزش­ها، چشم ­انداز­ها و مأموریت­های شهرستان، بهره­وری حداکثری مراتع، شهرت به‌عنوان مقصد گردشگری، منطقه جذاب برای سرمایه­گذاری، اشتغال جوانان و قطب تولیدات دامی استان جزو مهم‌ترین آرمان­ها ترسیم شد. درنهایت، راهبردهای توسعه مناطق روستایی شهرستان چگنی مانند توسعه صنایع تبدیلی، اولویت دهی به گردشگری و توسعه ظرفیت بهره برداری از معادن تدوین شد.
 

کلیدواژه‌ها

توسعه
توسعه روستایی
راهبرد
روستا
شهرستان چگنی
 SOAR
موضوعات
  1. ازکیا، م. (1384). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی توسعه روستایی. تهران: انتشارات اطلاعات.
  2. استانداری لرستان. (1392). سند آمایش شهرستان چگنی. دفتر برنامه ریزی و بودجه.
  3. اعرابی، م.، آقازاده، ه.، و نظامی‌وند ‌چگینی، ه. (1393). دستنامه مدیریت استراتژیک. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  4. اعرابی، م.، و دهقان، ن. (1390). روش‌های تحقیق در مدیریت راهبردی. فصلنامه راهبرد، 20(60)، 193–
  5. بدری، ع.، و موسوی، ع. (1388). مدیریت نوین روستایی در جستجوی راهکارهای مناسب برای توسعه دهیاری‌ها. تهران: اشتیاق نور.
  6. بدری، ع.، و نعمتی، م. (1386). ارزیابی نقش کارکردی نظام نوین مدیریت روستایی، مقایسه­ی تطبیقی دهیاری­های فعال در روستاهای کوچک و بزرگ، مطالعه­ی موردی: استان گلستان. پژوهش­های جغرافیایی، 59، 158-169.
  7. برایسون، ج. ام. (۱۳۸۱). برنامه­ریزی استراتژیک برای سازمان‌های دولتی و غیرانتفاعی (ع. منوریان، مترجم). تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
  8. برقی، ح.، و محمودصالحی، س. (1395). نقش مدیریت نوین روستایی. راهبرد توسعه، 45، 205-239.
  9. پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله العظمی خامنه ای. (1398). سابقه مباحث رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره پیشرفت اسلامی ایرانی. بازیابی از ir
  10. پولادی، م. (1387). برنامه راهبردی، دانشنامه مدیریت شهری و روستایی. تهران: سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها.
  11. خاشعی، و.، و اصلانی افراشته، ا. (1394). کاوشی بر مدل تدوین استراتژی بر اساس مدل SOAR. پژوهش­های رهبری و مدیریت آموزشی، 5، 148-123.
  12. خاکی، غ. (1378). روش تحقیق با رویکرد پایان نویسی. تهران: نشر فوژان.
  13. درآیک، ت.، و هواتمر، ج. (1383). مدیریت بحران: اصول و راهنمای عملی برای دولت‌های محلی. تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهری.
  14. درویشی، ز.، و مربی هروی، ه. (1398). تدوین استراتژی جهت تمرکز بر صنایع روستایی(اقتصاد غیرزراعتی) برای رسیدن به توسعه پایدار به روش تحلیل SWOT. مدیریت محیط زیست و توسعه پایدار، 3(10)، 13-17 .
  15. دیوید، ف. (1386). مدیریت استراتژیک (ع. پارساییان و م. اعرابی، مترجمان). تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.
  16. راهب، غ. (1386). درنگی در مفهوم روستا. نشریه محیط‌شناسی. 33(41)، 105-116.
  17. رضایی، م.، خاوریان گرمسیر، ا.، و غفورزاده، م. (1395). توسعه صنعت گردشگری در استان یزد با استفاده از چارچوب استراتژیک SOAR و ماتریس ANSOFF. فصلنامه علمی-پژوهشی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 6(21)، 45-56.
  18. رضوانی، م.، بدری، ع.، ترابی، ذ.، و هاجری، ب. (1395). شناسایی راهکارهای توسعه روستایی با استفاده از چارچوب مشارکتی SOAR (مورد: روستای میغان). اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 5(18)، 27-43.
  19. رکن الدین افتخاری، ع.، سجاسی قیداری، ح.، و عینالی، ج. ( 1386). نگرش نو به مدیریت روستایی با تأکید بر نهاده های تأثیرگذار تهران. فصلنامه روستا و توسعه، 10(2)، 1-30.
  20. زالی، ن.، و زمانیپور، م. (1394). تحلیل سیستمی متغیرهای راهبردی توسعه منطقه‌ای در برنامه‌ریزی سناریومبنا (مورد مطالعه: استان مازندران). آمایش سرزمین، 7(1)، 1-28.
  21. سواری، م.، اسدی، ز. و حسن پور، ک. (1399). تدوین راهبردهای توسعه اشتغال پایدار در مناطق روستایی شهرستان دلفان. راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 7 (13) . 42-53.
  22. طالب، م.، میرزایی، ح.، و نادری، ع. (1391). ارزیابی نقش مشارکت در طرح­های توسعه مناطق روستایی (بررسی موردی: طرح­های تجمیع مناطق روستایی). فصلنامه توسعه محلی، 4(1)، 18-1.
  23. قریشی، غ.، و کرامتی، م. (1395). کاربرد تکنیک SOAR در تدوین برنامه راهبردی توسعه شهر اشتهارد. دومین کنفرانس شهرسازی، مدیریت و توسعه شهری، مؤسسه عالی علوم و فناوری خوارزمی، شیراز.
  24. کاظمی ثانی عطاالله، ن. (1394). نظام برنامه­ریزی توسعه روستایی در کشور ترکیه. راهبرد توسعه، 44، 143-166.
  25. مافی، ع.، و سقایی، م. (1388). کاربرد مدل MS-SWOT در تحلیل مدیریت گردشگری (مطالعه­ موردی: کلان‌شهر مشهد). فصلنامه جغرافیا و توسعه، 7(14)، 27-50.
  26. مختاریان پور، م. (1395). مدل فرایندی طراحی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی، 4(8)، 9-30.
  27. مرکز آمار ایران. (1395). سرشماری عمومی نفوس و مسکن. بازیابی از sci.org.ir در 24/9/1397
  28. مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. (1398). درباره الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. بازیابی از https://www.olgou.ir/
  29. مطیعی لنگرودی، ح. (1382). برنامه‌ریزی روستایی با تأکید بر ایران. مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی.
  30. مهدوی حاجیلویی، م.، و نجفی کانی، ع. (1384). تجربه‌ای دیگر در مدیریت روستاهای ایران (نمونه موردی: دهیاری‌های استان آذربایجان غربی). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیایی، 37(53)، 21-39.
  31. مهرمنش، ح.، سعیدی، ن.، لسانی، پ.، و بایرامی لاطران، ا. (1391). تدوین استراتژی و اولویت‌بندی استراتژی‌های شرکت بهنوش ایران با مقایسه رویکردهای فازی و QSPM. فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین، 2(3)، 135-153.
  32. مینتزبرگ، ه.، آلستراند ب.، و لمپل ژ. (1384). جنگل راهبرد (م. احمدپور داریانی، مترجم). تهران: انتشارات پردیس.
  33. نوری، ح. (1393). تدوین استراتژی­های توسعه شهرک گلخانه­ای خرم­آباد (پایان­نامه منتشرنشده کارشناسی‌ارشد رشته کشاورزی). دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.
  34. یاری­حصار، ا.، بوچانی، م.، مهدوی، د.، و پریشان، م. (1392). تدوین راهبردهای توسعه‌ی مدیریت روستایی ایران با استفاده از رویکرد. پژوهش­های روستایی، 4(4)، 714-961.

 

  1. Bryson, J. M. (2002). Strategic planning for government and non-profit organizations. Translated by Abbas Monavarian. Tehran: Public Management Training Center.
  2. Courtney, P., Mayfield, L., Tranter, R., Jones, P., & Errington, A. (2007). Small towns as ‘sub-poles’ in English rural development: Investigating rural–urban linkages using sub-regional social accounting Geoforum, 38(6), 1219-1232.
  3. David, F. R. (2007). Strategic Management (A. Parsaiyan., & M. Aarabi, Trans). (11th). Tehran: Cultural Research Office Publications.
  4. Drake, T., & Howatmer, G. J. (2004). Crisis management: Principles and practical guide for local governments. Tehran: Center for Urban Studies and Planning.
  5. Eccles, R. G., & Pyburn, P. J. (1992). Creating a comprehensive system to measure performance. Strategic Finance, 74(4), 41.
  6. Fahmie, A., & Arifudin, E. (2015) Implementation of positive psychology approach in identification process of action research. International Academic ResearchJournal of Social Science, 1(2), 125-130.
  7. Hartman, C. L., Hofman, P. S., & Stafford, E. R. (1999) Partnerships: A path to sustainability. Business Strategy and the Environment, 8(5), 255-266.
  8. Hissa, H. R., Alves Filho, N. T., Costa, M., Strauch, G., Bassi, L., & de Assis, R. L. (2019). Sustainable rural development in Rio de Janeiro state: the Rio rural program. In Strategies and tools for a sustainable rural Rio de Janeiro (pp. 23-39). Cham: Springer.
  9. Huang, J. T., Kuo, C. C., & Kao, A. P. (2003). The inequality of regional economic development in China between 1991 and 2001. Journal of Chinese Economic and Business Studies, 1(3), 273-285.
  10. Hunger, J. D., & Wheelen, T. L. (2003). Essentials of strategic management (Vol. 9). New Jersey: Prentice Hall.‏
  11. Jenster, P. V., & Hussey, D. (2001). Company analysis: Determining strategic capability. Sussex:.
  12. Long, H., Tu, S., Ge, D., Li, T., & Liu, Y. (2016). The allocation and management of critical resources in rural China under restructuring: Problems and prospects. Journal of Rural Studies, 47, 392-412.
  13. Martić, M., & Savić, G. (2001). An application of DEA for comparative analysis and ranking of regions in Serbia with regards to social-economic development. European Journal of Operational Research, 132(2), 343-356.
  14. Marzin, J., & Michaud, A. (2016). Evolution of rural development strategies and policies: Lessons from Vietnam. Montpellier: UMR Art-Dev.
  15. Mintzberg, H. (1987). The strategy concept 1: Five p's for strategy. California Management Review, 30(1), 11-24.
  16. Motie Langroudi, S. H. (2003). Rural planning with emphasis on Iran. Mashhad: University Jihad Publications.
  17. Olander, S., & Landin, A. (2005). Evaluation of stakeholder influence in the implementation of construction projects. International Journal of Project Management, 23(4), 321-328.
  18. Otiman, P. I. (2013). Romania’s Agri-Food and rural development strategy. Agricultural Economics and Rural Development, 10(2), 133-153.
  19. G., & Terlin.I, (2006). Rura Area under Urban pressure, case studies of rural-urban Relationship across Europe. Hague: Rurban.
  20. Pasakarnis, G., & Maliene, V. (2010). Towards sustainable rural development in Central and Eastern Europe: Applying land consolidation. Land Use Policy, 27(2), 545-549.
  21. Pérez-Fra, M. M., López-Iglesias, E., García-Arias, A. I., Sineiro, F., & Lorenzana, R. (2012). Representativeness and civic participation in rural development programmes: The case of the PRODER programme in Galicia, Spain. Outlook on Agriculture, 41(3), 215-220.‏
  22. Rowlands, D. (1996). Regional development in Canada: Problems and prospects. The Canadian Journal of Economics/Revue canadienne d'Economique, 29, 340-343.
  23. Sandu, A. M. (2014). Coordinates of the new EU rural development policy. Calitatea, 15(S1), 463.
  24. Siering, J., & Svensson, A. (2012). Managing external stakeholder relationships in PPP Projects-A multidimensional approach (Master's thesis). Gothenburg, Sweden
  25. Stavros, J. M., & Hinrichs, G. (2009). The thin book of SOAR: Building strengths-based strategy. Bend: Thin Book Publishing.
  26. Stavros, J. M., & Malone, P. (2015). SOAR: Building strategic capacity. In Rothwell W., Stavros J., & Sullivan R (Eds.), Practicing organization development: Leading transformation and change (pp. 285-302).‏ New York: John Wiley and Sons.
  27. Stavros, J. M., & Saint, D. (2010). SOAR: Linking strategy and OD to sustainable performance. Practicing Organization Development: A Guide for Leading Change, 3, 377-394.
  28. Stavros, J., Cooperrider, D., & Kelley, D. L. (2003). Strategic inquiry appreciative intent: inspiration to SOAR, a new framework for strategic planning. Ai Practitioner, 11, 1-21.
  29. Willer, H., & Lernoud, J. (2016). The world of organic agriculture. Statistics and emerging trends. Frick and Bonn: Research Institute of Organic Agriculture FiBL and IFOAM Organics International.
  30. Zarestky, J., & Cole, C. S. (2017). Strengths, opportunities, aspirations, and results: An emerging approach to organization development. New Horizons in Adult Education and Human Resource Development,29(1), 5-19.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما