ارزیابی ظرفیت پذیرش گردشگری بر اساس ادراکات جامعه میزبان (مطالعه موردی منطقه ثامن مشهد)

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 فردوسی مشهد

3 جهاد دانشگاهی مشهد

10.22067/geography.v18i1.38018

چکیده

هدف:هدف این پژوهش، ارزیابی اثرات گردشگری درک شده از سوی جامعه میزبان و بررسی آستانه ظرفیت پذیرش گردشگری در منطقه ثامن شهر مشهد می باشد.

روش شناسی: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است. از مطالعات کتابخانه ای جهت مباحث نظری و انتخاب شاخص های مرتبط با هدف تحقیق استفاده گردید و مطالعات میدانی در قالب مصاحبه و پرسشنامه صورت گرفته است. جامعه آماری، جمعیت ساکن، مسئولین هتل ها و دفاتر مسافرتی و مسئولین دولتی می باشند که از بین آنها حجم نمونه 374 نفر انتخاب گردید. برای تحلیل داده ها از آزمون های ناپارامتری (Chi-Square، فریدمن و Kruskal-Wallis) استفاده شد.

یافته ها/ نتایج: نتایج نشان می دهد که گردشگری در منطقه ثامن از بعد اقتصادی و اجتماعی- فرهنگی اثرات مثبت و منفی متفاوتی بر جای گذاشته و به دلیل وجود اثرات نامطلوب در برخی ابعاد، ظرفیت پذیرش در آنها به آستانه خود نزدیک شده است و در بعد زیست محیطی اثرات صرفاً نامطلوب و منفی را به همراه داشته و در کلیه شاخص ها، ظرفیت پذیرش به آستانه خود نزدیک شده است. همچنین بین گردشگری و هر یک از شاخص های اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و زیست محیطی منطقه با سطح اطمینان 95 % و معنی داری 000/0 که کمتر از 05/0 می باشد، رابطه معنی داری وجود دارد و گردشگری بر هر یک از شاخص ها تأثیر گذار بوده است. لازم به ذکر است در زمینه اثرات اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و زیست محیطی گردشگری که از سوی جامعه میزبان درک شده است، درمیان سه گروه مورد مطالعه تفاوت معنی داری وجود ندارد. در نهایت گردشگری بر برخی ابعادِ بخش های اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و زیست محیطی تأثیر بیشتری نسبت به ابعاد دیگر دارد.

نتیجه گیری:طبق نتایج، در منطقه ثامن، برنامه ریزی و مدیریت کارآمد به منظور توسعه پایدار و برای تقویت اثرات مثبت و کاهش اثرات منفی گردشگری به منظور ایجاد نگرشی مثبت در جامعه میزبان و حمایت آنها از این فعالیت ضرورت دارد.

عنوان مقاله [English]

Evaluating the Tourism Carrying Capacity on the Host Community Perceptions (Case Study: Samen Zone, Mashhad)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ajza Shokouhi 1
  • shirin sabaghi abkooh 2
  • Alireza Moeini 3
1 Ferdowsi University of Mashhad
2 Ferdowsi University of Mashhad
3 Colligiate Jihad of Mashhad
چکیده [English]

Objective: The aim of this study is to evaluate understood impacts of tourism by the host community and to survey Tourism Carrying Capacity in Samen zone, Mashhad.
Method: The research method is descriptive-analytical. Library resources have been used to theoretical issues and select the indicators related to research aim, and field studies have been done by interview and questionnaire. The statistical community include residents, officials of hotels and travel agencies and government officials that was chosen the sample size of 374 people among them. Non-parametric tests, including Chi-Square, Friedman and Kruskel-Wallis have been used to analyze data.
Findings / Results: The results indicate that in Samen zone, tourism has left positive and negative impacts from economic and socio-cultural aspects and due to some undesirable impacts in some aspects, carrying capacity in those aspects has closed to its threshold, and it has had just negative and undesirable impacts in environmental aspect and in all indictors, carrying capacity has closed to its threshold. Also, there is significant relationship between tourism and economic, socio-cultural and environmental indicators with confidence level of 95% and significant of 0.000 that is less than 0.05 and tourism has been affected on any of the indicators. There isn’t significant difference about the economic, social-cultural and environmental impacts of tourism understood by host community, among the three groups. Finally, tourism has more impact on some aspects of economic, social-cultural and environmental components than other aspects.
Conclusion: According to the results and the growing number of pilgrims in Mashhad, particularly in Samen zone, efficient planning and management in order to sustainable development and to strengthen the positive impacts and to reduce the negative impacts of tourism in economic, social-cultural and environmental aspects to create a positive attitude in the host community and their support of these activities are necessary.