بررسی نقش طرح‌های توسعه‌ی کالبدی در پراکنده رویی شهری با رویکرد پدافند غیر عامل (نمونه‌ی موردی : شهر سنندج)

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 تهران

2 اصفهان

3 دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات بروجرد

چکیده

پراکنده‎رویی امروزه به عنوان یکی از مشکلات شهری در بسیاری از کشورها مطرح است. با توجه به ساختارهای متفاوت و ویژگی‎های گوناگون جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و غیره، دلایل پراکنده‎رویی از شهری به شهر دیگر متفاوت است. ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و اگرچه بسیاری از شهرهای آن طی قرون گذشته گسترش کندی داشته‎اند، ولی با افزایش تمایل مردم به شهرنشینی با پدیده‌ی پراکنده‎رویی روبرو بوده‎اند. بر این اساس، مقاله‌ی حاضر به دنبال پاسخ‌گویی به این سؤالات اساسی است که چه عوامل و فرایندهایی باعث پراکنده‎رویی در شهر سنندج شده‎اند؟ و نقش طرح‎های توسعه‌ی شهری در پراکنده‎رویی شهر سنندج چگونه بوده است؟ برای پاسخ به این سؤالات از روش توصیفی- تحلیلی و در چارچوب آن از الگو‎های هلدرن و آنتروپی شانون استفاده شده است. نتایج نشان می‎دهند که عوامل متعددی چون ارزان بودن زمین در نواحی پیرامونی شهرها، اعمال کنترل ضعیف بر توسعه در خارج از محدوده‌ی شهر، انتخاب و برتری یافتن شیوه‌ی زندگی حومه‎ای به ویژه در اثر تنزل کیفی مراکز شهری و افزایش مالکیت اتومبیل و پیشرفت تسهیلات حمل و نقل، قصور بازار در برآورد ارزش کامل فضاهای باز و هزینه‌ی اجتماعی ازدحام در نواحی پیرامونی و به طور خاص جهت گسترش شهر و تمایل به توسعه در افق طرح‌های توسعه‌ی شهری، تأثیر بزرگی بر شکل گیری و تشدید پراکنده رویی در شهر سنندج داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the role of physical development plans in urban sprawl through a passive defense approach: The case of Sanandaj City

چکیده [English]

Today, sprawl is regarded as one of the serious urban problems in most countries. The problem differs from country to country depending on various geographical, economic, social, and political structures. Iran is not an exception in this regard. Although urbanization in many cities has been rather gradual, the very inclination of most people to prefer living in towns and cities to living in rural areas has brought about the problem of sprawling in urban areas. The present study has attempted to find an answer to the following questions: What factors and processes have been responsible for the phenomenon of sprawling in Sanandaj? What is the role of physical development plans in this respect? To answer these questions, within a descriptive-analytical framework, the hierarchical models of Holdren and Shannon entropy have been employed. Research findings indicate that factors such as the low price of land, the spatial concentration of population, increase in the number of cars owned by people, and poor urban administration on the part of the officials have been most responsible for urban sprawl in the city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sanandaj
  • sprawl
  • urban development plan
  • the Holdern model
  • the Shannon entropy model
  • passive defense