مورفوتکتونیک و تأثیر آن بر تغییرات بستر و الگوی رودخانه‌ی قره سو

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 تهران

2 رازی کرمانشاه

چکیده

رودخانه‌ها محیط‌های ناپایداری هستند، که تحت تأثیر عوامل طبیعی یا انسانی، دچار تغییر مسیر و تغییر الگو می‌شوند. در این پژوهش، اثرات تکتونیکی بر الگوی رودخانه‌ی قره سو در محدوده‌ی شهرکرمانشاه مورد بررسی قرار می‌گیرد. ابزارهای اصلی تحقیق را عکس‌های هوایی سال‌های 1335 و 1380 و نیز تصاویر ماهواره‌ایETM ، الگوی ارتفاعی رقومی (DEM) سال 2000 و همچنین نقشه‌های توپوگرافی و زمین شناسی منطقه تشکیل داده اند. تکنیک کار تحقیق، بررسی ارتباط تأثیر گسل قرسو از یک سو و تغییرات بستر و الگوی رودخانه‌ی قره سو از سوی دیگر طی یک دوره چهل وپنج ساله بوده است. بدین منظور با انجام کار‌های میدانی، ضمن نمونه برداری رسوب، برای بررسی تغییرات، پروفیل‌های عرضی از آبراهه برداشت شده و موقعیت آنها باGPS ثبت و روی نقشه‌ها انتقال داده شده است. سپس داده‌ها با استفاده از شاخص‌های ضریب خمیدگی و زاویه‌ی مرکزی در قالب نرم افزارهای ArcGIS وGlobal Mapper تجزیه و تحلیل شده اند.گسل قره سو منطبق با بستر اصلی رودخانه بوده و نتایج نشان می‌دهد که الگوی رود قره سو از فعالیت این گسل تأثیر پذیرفته است، زیرا تغییرات عرضی و الگوی بستر این رودخانه در دو ساحل یکسان نبوده و با راستای جهش گسل مذکور انطباق دارد. به گونه‌ای که پیچان رودها در ساحل شرقی آبراهه که در بخش فرو دیواره گسل قرار گرفته است، توسعه‌ی بیشتری یافته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Morphotectonic and its impact on the changes in bed and pattern

چکیده [English]

Rivers are unstable environments affected by natural or human factors in changing their directions and patterns. In this study, the tectonic effects on the pattern of the Gharasou River in the north of Kermanshah city have been studied. Aerial photos (years 1955 & 1990), satellite images (ETM, year 2000) and topographic as well as geologic maps were used as research tools. The procedure of the research was on the basis of reviewing changes in the pattern of the bed of the Gharasou River over a period of 45 years and the probable relationship between such variations and the Gharasou fault. The Data were analyzed by means of the Arc GIS and Global Mapper software. As the Gharasou fault is consistent with the river bed, the results show that the pattern of the river has been influenced by the fault.

کلیدواژه‌ها [English]

  • meandering
  • the Gharasou River
  • the Gharasou Fault
  • Tectonic
  • Kermanshah City