پایش مکانی ویژگی های کیفی آب زیرزمینی در سازندهای مختلف زمین شناسی (مطالعه‌ی موردی: بالادست حوضه‌ی آجی چای، شرق دریاچه ارومیه)

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

تبریز

چکیده

ویژگی های کیفی آب های زیرزمینی از لیتولوژی و ساختمان زمین شناسی سازندهای آبخوان ها تأثیر می پذیرد. این پژوهش کیفیت شیمیایی آب زیرزمینی بالادست حوضه ی آبریز آجی چای را در ارتباط با سازندهای مختلف زمین شناسی موجود در آبخوان های منطقه بررسی می کند. بنابراین متغیرهای هیدروشیمی (کاتیون ها و آنیون های اصلی موجود در آب) چهل و هفت نمونه آب زیرزمینی منطقه در مهرماه 1386 با استفاده از دیاگرام های دایره ای و پایپر تجزیه و تحلیل شدند. پس از تعیین تیپ آبی نمونه ها، نقش سازندهای مختلف زمین شناسی در کیفیت شیمیایی آب های زیرزمینی منطقه مورد بررسی قرار گفت. نتایج مطالعه نشان می دهند که املاح آب های زیرزمینی در مسیر حرکت از پایکوه های اطراف به سمت غرب منطقه افزایش یافته و ترکیبات شیمیایی آنها تغییر می یابد. یعنی تیپ آبی از بی کربنات کلسیم در پایکوه های سبلان و بزقوش، که از سنگ های آذرین هستند، در غرب منطقه به کلرور کلسیم و منیزیم تبدیل می شوند. دلیل این تغییر، وجود سنگ های رسوبی و نهشته‌‌های تبخیری میوسن در غرب منطقه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial monitoring of groundwater quality characteristics in different geological formations: case study of upper Aji-chai basin

چکیده [English]

Groundwater quality characteristics are affected by lithology and geological structure of aquifer formations. This research has studied the groundwater chemical quality of the upper Aji-chai basin with regard to different geological formations. Using Pie and Piper diagrams, the researchers analyzed hydro-chemical elements of 47 sample groundwater resources. After determining water type of samples, we studied the role of different geological formations in the chemical quality of samples. The results showed that minerals in the water samples increase as one moves toward west. That is, water type changes from calcium bicarbonate in the slopes of Sabaln and Bozghoosh aquifers to calcium chloride and magnesium chloride west-wise

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater quality
  • geological formations of aquifers
  • east of Urumia Lake
  • upper Aji-chai basin