سنجش اثرات گردشگری منفعت محور حامی فقرا در مناطق روستایی و تبیین راهبردهای اتخاذ شده از سوی روستائیان (مطالعه موردی روستاهای اطراف دریاچه زریبار شهرستان مریوان)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سعدی محمدی ¹

سید طاهر بارخدا ²

¹ دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستائی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

² کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

https://doi.org/10.22067/jgrd.2025.91021.1509

چکیده

این پژوهش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر گردآوری داده‏ها در بخش نظری با منابع اسنادی و در بخش عملی مبتنی بر پیمایش میدانی با ماهیتی کمی‏گرایانه و قیاسی و به صورت مقطعی در میان 8 روستاهای پیرامون تالاب زریوار انجام پذیرفته‏است. جامعه آماری پژوهش را سرپرستان خانوار روستاهای محور تالاب در بر می‏گیرد که با فرمول کوکران و توزیع طبقه‏ای تعداد 363 پرسشنامه محقق‏ساخته، دربرگیرنده شاخص‏های مرتبط با کاهش فقر روستایی متاثر از توسعه گردشگری در میان آنها توزیع گردید. یافته‏های حاصله به واسطه تجزیه و تحلیل داده‏ها با بهره‏گیری از ابزارهای آمار استنباطی، نشان داد که در سه بعد بهبود وضعیت اقتصادی(2.33)، اجتماعی(میانگین 2.28) و طبیعی(2.97) وضعیت نامناسب و تنها در بعد بهبود وضعیت کالبدی – فضایی(3.08) است که توسعه گردشگری در سطح منطقه مورد مطالعه توانسته است به تغییرات نسبتا مثبتی در کیفیت زندگی فقرای روستایی منجر گردد. همچنین، موثرترین بعدی که بیشترین، قدرت تبیین‏کنندگی وضع موجود نامناسب در ارتباط با عدم اثرگذاری گردشگری در حمایت از فقرای روستایی منطقه مورد مطالعه را دارد؛ بعد اقتصادی و سپس؛ اجتماعی هستند. نتایج حاصله، نشان از وجود تفاوت معنی‏دار در ابعاد اقتصادی و اجتماعی و عدم وجود این تفاوت در دو بعد طبیعی و کالبدی در میان اثرگذاری توسعه گردشگری بر کیفی زندگی فقرای روستاهای مورد مطالعه است که توسط سه متغیر جمعیت خانوارها، سن و تنوع منابع درآمدی روستا قابل تبیین بودند. کارگری ساده در مراکز خدماتی گردشگری؛ افزایش ساعات کاری؛ قرض گرفتن پول جهت تامین سرمایه؛ مصرف پس‏اندازها و فروش طلا و فلزات گرانبها ذخیره‏ای جهت تامین سرمایه؛ فروش زمین و یا اجاره دادن باغات؛ دریافت وام و بازاریابی مجازی و فروش مجازی صنایع دستی و اقامتگاه، مهمترین؛ راهبردهای اتخاذی از سوی فقرای روستایی منطقه در راستای تامین معیشت و یا بهره‏مندی از منابع گردشگری بوده‏است

کلیدواژه‌ها

گردشگری روستایی

گردشگری منفعت محور حامی فقرا

مدیریت گردشگری

نواحی روستایی محور تالاب زریوار

موضوعات

• برنامه ریزی در بخش های شهری و روستایی

---