آسیب‌شناسی مدیریت طرح‌های توسعۀ منطقه‌ای در ایران و انتخاب الگوی مطلوب مدیریتی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده
اهداف: این مقاله، با دو هدف آسیب‌شناسی الگوی موجود و انتخاب الگوی مطلوب مدیریتی طرح‌های توسعة منطقه‌ای تدوین شده است.
روش: این پژوهش از نظر روش‌شناسی توصیفی و تحلیلی است و از روش اسنادی و میدانی برای گردآوری داده‌ها استفاده می‌کند. جامعة آماری پژوهش شامل پژوهشگران و متخصصانی است که با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای و روش کوکران، 370 از آن‌ها به عنوان نمونه برای پرسشگری انتخاب شده‌اند. همچنین از 50 خِبرِه برای سنجش روایی محتوایی ابزار اندازه‌گیری و از 30 خِبرِه برای انتخاب الگوی مطلوب مدیریتی مصاحبه به عمل آمده است. از روش ANP برای وزن‌دهی به معیارها و از مدل PROMETHEEII برای رتبه‌بندی گزینه‌ها و انتخاب الگوی مطلوب استفاده شده است. از نرم‌افزارهای SPSS، Super Decision و Visual Promethee برای پردازش، وزن‌دهی، تحلیل و رتبه‌بندی استفاده شده است. روایی محتوایی ابزار با استفاده از ضریب CVR، 80/0 و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ، 926/0 و روش گاتمن، 827/0 محاسبه شده است.
یافته‌ها/ نتایج: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که الگوی موجود مدیریت طرح‌های توسعة ناکارآمد است و به اصلاح نیاز دارد. همچنین اجرای مدل PROMETHEEII نشان داد که، الگوی مبتنی بر حکمروایی خوب، الگوی مدیریت شبکه‌ای و الگوی مدیریت راهبردی، به‌ترتیب با نمرة خالص رتبه‌بندی 7106/0، 5763/0، 0783/0، الگوهای برتر هستند.
نتیجه‌گیری: در این پژوهش، این نتیجه به‌دست آمد که «حکمروایی شبکه‌ای»، الگوی مطلوبی برای مدیریت طرح‌های توسعة منطقه‌ای است. در پایان پیشنهادهای مانند ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی، زمینه‌سازی مدیریت مشارکتی مبتنی بر پیاده‌سازی حکمروایی خوب در مدیریت طرح‌ها ارائه شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


1. امیدی، م.، رضوی، ح.، و مه‌پیکر، م. ر. (1390). انتخاب اعضای تیم پروژه بر مبنای معیارهای اثربخشی به روش PROMETHEE. فصلنامۀ چشم‌انداز مدیریت صنعتی، (1)، 113-134
2. بخشی، م. ر.، پناهی، ر.، ملائی، ز.، کاظمی، ح.، و محمدی، د. (1390). ارزیابی وضعیت نوآوری در منطقه جنوب غرب آسیا و تعیین رتبة ایران: کاربرد روش تصمیم‌گیری پرومته. فصلنامۀ علمی و پژوهشی سیاست علم و فناوری، 3(3)، 19-31
3. بشیری، م.، حجازی، ط.ح.، و محتجب، ح. (1390). رویکردی در تصمیم‌گیری‌های چندمعیاره. تهران: انتشارات دانشگاه شاهد
4. حاج یوسفی، ع. (1380). برنامه‌ریزی منطقه‌ای در ایران از آغاز تا دهة 1350. فصلنامۀ مدیریت شهری، (6)، 6-17
5. حاجی‌زاده، ا.، و اصغری، م. (1390). روش‌ها و تحلیل‌های آماری با نگاه به روش تحقیق در علوم زیستی و بهداشتی. تهران: جهاد دانشگاهی
6. حسین‌زاده‌دلیر، ک. (1387). برنامه‌ریزی ناحیه‌ای. تهران: سمت
7. دانایی‌فرد، ح. (1392). مدیریت دولتی شبکه‌ای در ایران. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 17(2)، 69-104
8. رشیدی‌فرد، م. (1389). مدیریت دولتی نوین و ویژگی‌های دموکراتیک آن. صنعت خودرو، 144، 7بهمن1393
9. زالی، ن. (1390). آینده‌نگاری راهبردی و سیاست‌گذاری منطقه‌ای با رویکرد سناریونویسی. فصلنامة مطالعات راهبردی، 14(4)، 33-54
10. زالی، ن. (1391). آسیب‌شناسی برنامه‌ریزی در ایران با پیشنهاد مأموریت‌محوری در سیاست‌گذاری‌های توسعۀ منطقه‌ای. برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 2(6)، 81-89
11. زالی، ن، و زالی، ر. (1389). بررسی میزان ثبات و پایداری در مدیریت‌های توسعة منطقه‌ای در سال های 1384-1385؛ نمونۀ موردی مدیران ارشد مدیریت توسعۀ استان آذربایجان شرقی. فصلنامۀ فرآیند مدیریت و توسعه، (73)، 83-108
12. زبردست، ا. (1389). کاربرد فرآیند تحلیل شبکه‌ای ANP در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای. هنرهای زیبا، (41)، 79-90
13. زیاری، ک. (1377). جایگاه برنامه‌ریزی منطقه‌ای در روند برنامه‌ریزی ایران. مقالۀ ارائه شده در سمینار پنجاه سال برنامه‌ریزی در ایران، سازمان برنامه و بودجه، تهران
14. زیاری، ک. (1378). اصول و روش‌های برنامه‌ریزی منطقه‌ای. یزد: انتشارات دانشگاه یزد
15. زیاری، ک. (1389). مکتب‌ها، نظریه‌ها و مدل‌های برنامه و برنامه‌ریزی منطقه‌ای. تهران: انتشارات دانشگاه تهران
16. سازمان برنامه و بودجه (1372ب). ارزیابی طرح‌های جامع شهری در ایران. تهران: مهندسان مشاور زیستا
17. سازمان برنامه و بودجه. (1362). سابقۀ برنامه‌ریزی منطقه‌ای در ایران. تهران: سازمان برنامه و بودجه
18. سازمان برنامه و بودجه. (1372الف). صورت استانی کردن طرح‌های عمرانی ملی. تهران: سازمان برنامه و بودجه، دبیرخانة تلفیق برنامه‌های امور مناطق
19. سالارزهی، ح.، و ابراهیم‌پور، ح. (1391). بررسی سیر تحول پارادایم‌های مدیریت دولتی: از مدیریت سنتی تا حکمرانی خوب. مدیریت دولتی، 4(9)، 43-62
20. سرزعیم، ع. (1386، 5 اردیبهشت). اقتصاد سیاسی بوروکراسی. روزنامه دنیای اقتصاد
21. سعیدنیا، ا. (1387). بررسی عوامل مؤثر بر تحقق‌پذیری طرح‌های توسعة شهری. در مجموعه مقالات توسعة شهری. انتشارات جامعة مهندسان مشاور ایران، ص. 43-47
22. سلطانی، ن. (1392). ارزیابی موانع فراروی طرح‌های آمایش سرزمین در ایران با رویکرد تلفیقی. برنامه‌ریزی و آمایش فضا، 17(3)، 84-63
23. سیف‌الدینی، ف.، و پناهنده‌خواه، م. (1389). چالش‌ها و موانع برنامه‌ریزی توسعۀ منطقه‌ای در ایران. پژوهش‌های جغرافیای انسانی،42(73)، 83-98
24. شیخی، محمد (1380). برنامه‌ریزی منطقه‌ای در ایران (1360-1380)؛ ضرورت‌ها، گرایش‌ها، چالش‌ها. مدیریت شهری، 6، 6-17
25. صانعی، م. (1385). حکمرانی خوب، مفهومی نو در مدیریت دولتی. تدبیر، (178)، 26-33
26. صرافی، م. (1377). مبانی برنامه‌ریزی توسعة منطقه‌ای. تهران: سازمان برنامه و بودجه
27. عالمی، م.ع. (1380). مدیریت توسعۀ منطقه‌ای در ایران؛ تجربة طرح توسعه‌محور شرق. مدیریت شهری، (6)، 44-53
28. عظیمی، ن. (1380). شهر و انباشت سرمایه از دیدگاه مدیریت و برنامه‌ریزی منطقه‌ای. مدیریت شهری، 6، 26-35
29. عظیمی‌بلوریان، ا. (1389). مفهوم آمایش سرزمین در برنامه‌ریزی توسعه. تهران: خدمات فرهنگی رسا
30. قاسمی‌شاد، ح. (1392). الگو و پارادایم مدیریت دولتی نوین. برگرفته از:
http://persianholding.ir.
31. کاظمیان، غ.، فرجی‌راد، خ. و رکن الدین افتخاری، ع.ر. (1392). آسیب‌شناسی سیاست‌های توسعۀ منطقه‌ای در ایران از دیدگاه رویکرد نهادی. فرآیند مدیریت و توسعه، 26(2) 27-58
32. کاظمیان، ع.ر.، و فرجی‌راد، خ. (1392). توسعة محلی و منطقه‌ای از منظر رویکرد نهادی. تهران: جهاد دانشگاهی
33. کلانتری، خ. عبداله‌زاده، غ. (1387). برنامه‌ریزی فضایی و آمایش سرزمین. تهران: فرهنگ صبا
34. مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری. (1381). گزارش هم‌اندیشی توسعه و تعادل منطقه‌ای. تهران: موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت شهری
35. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور. (1393). برنامۀ ششم توسعه و لزوم نگرشی نو به توسعۀ منطقه‌ای و آمایش سرزمین. برگرفته از:
http://www.spac.ir
36. معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی. (1393). طرح‌های شهرسازی. برگرفته از:
http://shahrsazi.mrud.ir/Portal/Home
37. هال، پ.، و فایفر، ا. (1388). آیندة شهری قرن 21. برنامه جهانی برای شهرهای قرن بیست و یکم. ترجمه اسماعیل صادقی، ناهید صفایی. تهران: جامعة مهندسان مشاور ایران
38. وزارت مسکن و شهرسازی. (1387). اصلاح نظام مدیریت توسعة شهری در ایران بر اساس رویکرد راهبردی. تهران: وزارت راه و شهرسازی
39. Agarwal, R. D. (1998). Organization and management. New York: Ltd. Tata McGraw-Hill Education
40. Baran, P. (1994). On distributed communications. Retrieved from: http:// www. rand. org/ pubs/research_memoranda/RM3420.html
41. Dabson, B. (2006). Eight Principles for effective rural governance and how communities put them into practice. Rrtrieved from www. Rupri. Org/ Forms/ Rgireport.Pdf
42. Dias, L.C., Costa, J. P., & Climaco, J. C. (1998). A parallel implementation of the PROMÉTHÉE method. European Journal of Operational Research, 104, 521-531
43. Hu, Y.C. (2010). A single-layer perceptron with PROMETHEE methods using novel preference indices, Neurocomputing, 73, 2920-2927
44. Jones, G. R., & George, J. M. (2013). Contemporary management. New York: McGraw-Hill Irwin Publication
45. Saaty, T. L. (1990, August). The fundamentals of analytic network process. Proceeding ISHP 1999, Kobe, Japan, Conference Articles book, 48-63
46. United Nations (2012). Report of the United Nations conference on sustainable development. Retrieved from http://www.uncsd2012.org/. Acceseed on 26.10.2014
47. United Nations (2013). Report of the world commission on environment and development: Our common future. Retrieved from http:// www.un-documents .net / our – common -future.pdf
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.