نوع مقاله : پژوهشی- مطالعه موردی
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشآموختۀ دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
شهر دوستدار کودک، محیطی است که در آن نیازها، حقوق و رفاه کودکان در اولویت قرار دارد و یکی از مهمترین مؤلفههای تشکیلدهندۀ این شهر، وجود فضاهای ورزشی مناسب و اختصاصی برای کودکان است. این فضاها نه تنها به رشد جسمانی کودکان کمک میکنند؛ بلکه نقش مهمی در توسعۀ مهارتهای اجتماعی، عاطفی و شناختی آنها ایفا میکنند. بنابراین در پژوهش حاضر سعی شده است به اولویتبندی و تحلیل شاخصهای شهر دوستدار کودک با تأکید بر فضاهای ورزشی کودک در شهر اهواز پرداخته شود. روش مورد استفاده در این پژوهش از نظر ماهیت دادهها کیفی- کمی، از نظر هدف کاربردی و از حیث گردآوری دادهها از نوع تحقیقات توصیفی بوده است. در این پژوهش برای گردآوری دادهها از ابزار پرسشنامه دیمتل و برای اولویتبندی معیارها از تکنیک دنپ بهرهگیری شده است. تمامی مراحل با استفاده از نرم افزار اکسل که شامل 6 معیار و 23 زیرمعیار میباشد انجام شده است. روایی پرسشنامه به تأئید خبرگان رسیده است. برای سنجش پایایی پرسشنامه از نرخ ناسازگاری استفاده شده است. از آنجاییکه نرخ ناسازگاری ماتریس F از 1/0 کمتر میباشد در نتیجه ماتریس مورد نظر که منبعث از آراء و نظرات خبرگان میباشد، پایایی دارد و میتوان ادامۀ مسیر را پیمود. در نهایت یافتههای پژوهش نشان داد که بهترتیب شاخصهای مهارتهای اجتماعی، اقتصادی، تجهیزات، دسترسی، ایمنی و امنیت و تنوع فعالیت رتبههای اول تا ششم را به خود اختصاص دادهاند. همچنین با توجه به نتایج زیرشاخصها میتوان گفت زیرشاخصهای اقتصادی بیشترین و تنوع فعالیت اختصاصی کمترین امتیاز را به خود اختصاص داده است.
کلیدواژهها
موضوعات
- اسدی، م؛ و نسترن، م. (1400). مناسبسازی فضاهای شهری برای کودکان براساس اصول شهر دوستدار کودک (مورد مطالعه: محدودۀ هزارجریب و تخت فولاد منطقه 6 اصفهان). توسعۀ پایدار شهری، 2(2)، 55-66.
- امینی، ز.(1402). تحلیلی بر وضعیت فضاهای عمومی شهر تیران با رویکرد شهر دوستدار کودک. پایاننامۀ کارشناسیارشد، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری. دانشگاه پیام نور استان اصفهان، مرکز پیام نور اصفهان.
- بنایزحمتی، ر. (1394). ارزیابی شهر مشهد برای تبدیل شدن به شهر دوستدار کودک (نمونه موردی مناطق 1، 6، 10 شهرداری مشهد). پایاننامۀ کارشناسیارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
- پارسا، پ؛ میرغلامی، م؛ و قره بیگلو، م. (1397). شهر مربی کودک: باز تولید الگوی شهر دوستدار کودک در بستری ایرانی اسلامی. پژوهشهای معماری اسلامی 22. فصلنامه قطبی علمی معماری اسلامی، 7، 109-129.
- حوراسفند، ن؛ و هاتفیفرجیان، ف. (1399). تدوین راهکارهای مؤثر بر تجربۀ شهری کودکان از خیابان کوهسنگی مشهد بهعنوان خیابان کامل در جهت دستیابی به شهر دوستدار کودک. نشریه شباک، 6(4)، 231- 241.
- خوارزمی، ا.ع؛ جوهری، ل؛ و خوارزمی، ا.ع. (1399). ارزیابی شاخصهای شهر دوستدار کودک در کلانشهر مشهد. جغرافیای اجتماعی شهری، 7(1 (پیاپی 16)، 191-210.
- زنگنه، م؛ مرادپور، م؛ و حسینی، ه. (1402). ارزیابی معیارهای شهر دوستدار کودک در شهرهای جدید، مورد مطالعه: شهر جدید گلبهار. جغرافیا و توسعۀ فضای شهری، 10(2)، 123-149.
- زیاری، ک.ا؛ صراف، م؛ پوراحمد، ا؛ و فرهودی، ر.ا. (1400).تبیین اصول شهر دوستدار کودک با رویکرد ارتقاء محیط شهری به روش دلفی و کاربست آن در منطقه ۲ تهران. فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی، 36(2)، 173-189.
- شهریزاده، ص؛ و مویدفر، س. (1396). برنامهریزی راهبردی شهر دوستدار کودک با تأکید بر خلاقیت کودکان (نمونه موردی: شهر یزد). پژوهش و برنامهریزی شهری، 8(28)، 171-186.
- صفویمقدم، م؛ نوغانیدخت بهمنی، م؛ و مظلومخراسانی، م. (1394). بررسی شهر دوستدار کودک و احساس شادی کودکان در شهر مشهد. مجله علوم اجتماعی، 12، 143-165.
- فلاح، س. (1402). ارزیابی وضعیت شهر مراغه براساس شاخصهای شهر دوستدار کودک. پایاننامۀ کارشناسیارشد، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی.دانشگاه مراغه.
- قاسمی، ز؛ بمانیان، م.ر؛ و صارمی، ح.ر. (1399).مسکن دوستدار کودک با بهرهگیری از طبیعت (نمونه موردی شهر تهران). نشریۀ علمی اندیشه معماری. 4(8)، 154-166.
- موسوی، م.ن؛ جهانگیرزاده، ج؛ بایرامزاده، ن؛ امیدوارفر، س؛ و کاملنیا، ر. (1402). تحلیلی بر اولویتیابی شاخصهای شهر دوستدار کودک (نمونه موردی: مناطق 5 گانۀ شهر ارومیه). جغرافیای اجتماعی شهری، 10(1)، 143-160.
- نوشزاده، ص؛ و اسماعیلی، ا. ( 1398). طراحی محله با رویکرد شهر دوستدار کودک نمونه موردی: محلۀ سرجنگلداری 2 کرمان. فصلنامۀ مطالعات طراحی شهری و پژوهشهای شهری، 6 (2)، 85-91.
- Arup.) .2017(. Cities alive: designing for urban childhoods. London: Arup.
- Brown, C., De Lannoy, A., McCracken, D., Gill, T., Grant, M., Wright, H., & Williams, S. (2019). Special issue: child-friendly cities. Cities & Health, 3 (1), 1-7.
- Brown, C., de Lannoy, A., McCracken, D., Gill, T., Grant, M., Wright, H., & Williams, S. (2019). Child-friendly cities. Cities & Health, 3(1-2), 1-7.
- Christie, S., Jinyun, L., & Yang, G. (2024). Parent-Friendly City: Urban Design as a Solution to the Aging Population Problem. China City Planning Review, 33(1).
- Gökmen, H., & Tasci, B. U. R. C. U. (2016). Children's views about child friendly city: A case study from Izmir. Megaron, 11(4), 469-482.
- González-Carrasco, M. (2024). Child Friendly Cities. In Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research(pp. 752-755). Cham: Springer International Publishing.
- Johnson, W. (2014). Brusels the Childlish Capital. Urban Studies, 11(2), 115- 132.
- Kemple, K. M., Oh, J., Kenney, E., & Smith-Bonahue, T. (2016). The power of outdoor play and play in natural environments. Childhood education, 92(6), 446-454.
- Kyttä, A.M., Broberg, A.K., & Kahila, M.H. (2012). Urban environment and children’s active lifestyle: SoftGIS revealing children’s behavioral patterns and meaningful places. American journal of health promotion, 26 (5), e137–e148. doi:10.4278/ajhp.100914-QUAN-310.
- Li, M., & Li, J. (2017). Analysis of methods of allocating grass space for the design of child-friendly cities: a case study of Changsha. Procedia Engineering, 198, 790-801.
- Nan, F. (2020). Policy innovation on building child friendly cities in China: Evidence from four Chinese cities. Children and Youth Services Review. 118, 1-11.
- Sapsağlam, Ö, & Eryılmaz, A. (2024). Building Child-Friendly Cities for Sustainable Child Development: Child-Friendly City Scale-Child Form. Sustainability, 16(3), 1228.
- Sitzoglou, M. (2018). “Child friendliness as a driver for urban resilience.” NewYork: UNICEF.
- Tayefi Nasrabadi, M., García, E. H., & Pourzakarya, M. (2021). Let children plan neighborhoods for a sustainable future: a sustainable child-friendly city approach. Local Environment, 26(2), 198-215.
- UNICEF (2007). Children’s Rights and Habitat –Working towards Child-Friendly Cities, New York.
- Xiaojing, L., Xiao, L., Wanqi, L., & Yueyue, Z. (2023). Child-Friendly Cities: What is Possible and what is Feasible? A Study on the Path of Child-Friendly Transformation of Urban Public Space in Jinan City. Academic Journal of Humanities & Social Sciences, 6(4), 55-60.
- Zhang, L., Xu, X., & Guo, Y. (2023). The Impact of a Child-Friendly Design on Children’s Activities in Urban Community Pocket Parks. Sustainability, 15(13), 10073.
ارسال نظر در مورد این مقاله