##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

مهدی مودودی ارخودی خدیجه بوزرجمهری حمید شایان محمود ضیایی

چکیده

اهداف: با توجّه به ناکامی برنامه‌های توسعة روستایی و روند روزافزون تخلیّة جمعیّت روستایی، گردشگری روستایی به عنوان رویکردی مکمّل در کنار سایر فعالیّت‌های اقتصادی مطرح شده است. گردشگری آثار مثبت اقتصادی و اجتماعی به همراه دارد. هدف مقاله، بررسی نقش گردشگری در تغییرات اقتصادی و اجتماعی روستاهای نمونه است.
روش: روش تحقیق، توصیفی و تحلیلی با استفاده از مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای است. حجم نمونة تحقیق، 384 سرپرست خانوار روستاهای هدف گردشگری استان گلستان است. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزارهای آماری و آزمون‌های کی دو، فیشر، کروسکال والیس و آزمون تی تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها/ نتایج: یافته ها بیانگر نقش متوسّط به بالای گردشگری در ایجاد اشتغال با میانگین (77/2)، افزایش درآمد (89/2) و بهبود وضعیّت جاده (5/3) و توسعة سرمایه‌گذاری (5/3) در روستاهای هدف است. رونق گردشگری منجر به تغییر ترکیب شغلی از کشاورزی به خدمات و صنعت شده است، به طوری که در قبل از انتخاب روستا به عنوان هدف شاغلین بخش های کشاورزی، خدمات و صنعت به ترتیب 51، 9/10 و 6/15 درصد بوده است که در بعد از انتخاب به 36/26 و 4/22 درصد رسیده است. وجود تفاوت ها در دو مقطع زمانی به وسیلة آزمون تی زوجی نیز به اثبات رسیده است. همچنین گردشگری باعث افزایش تعامل با میانگین (56/3)، آگاهی (51/3) و مشارکت (4/3) شده است. افزایش میزان حضور زنان در فعالیّت‌های اقتصادی و اجتماعی(51/3) از اثرات فرهنگی گردشگری بوده است. براساس رویکرد تفکیکی، شاغلین بخش های خدمات و صنعت، نقش گردشگری را در ایجاد تحوّلات اقتصادی و اجتماعی مثبت تر از سایر گروه‌های شغلی ارزیابی کرده‌اند که بر اساس آزمون تحلیل واریانس fدر سطح بالایی از درجة اطمینان به اثبات رسیده است.

جزئیات مقاله

مراجع
1. احمدی، ش. (1389). بررسی تأثیرات گردشگری بر معیشت پایدار، مطالعة موردی روستای برغان. (پایان¬نامه منتشر¬نشدة کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی)، دانشگاه علامه طباطبایی، ایران
2. امین بیدختی، ع. 1. (1388). نقش بنگاه¬های کوچک و متوسّط (SME`s) صنعتی در خلق فرصت¬های کارآفرینی. کاوش های مدیریت بازرگانی، 1(2)، 1901-171
3. بدری، س. ع.، مطیعی لنگرودی، ح.، سلمانی، م.، علیقلی فیروزجایی، ن. (1388). اثرات اقتصادی گردشگری بر نواحی روستایی، مطالعة موردی نواحی روستایی بخش مرکزی نوشهر. مجلة جغرافیا و توسعة ناحیه¬ای، 13، 35-12
4. جمعه¬¬پور، م.، احمدی، ش. (1390). تأثیر گردشگری بر معیشت پایدار روستایی (مطالعة موردی روستای برغان، شهرستان ساوجبلاغ). پژوهش¬های روستایی، 5، 62-33
5. جمعه¬پور، محمود. (1384). برنامه¬ریزی توسعة روستایی: دیدگاه¬ها و روش¬ها. تهران: انتشارات سمت.
6. جوان، ج.، سقایی، م. (1383). نقش گردشگری در توسعة منطقه¬ای با تأکید بر مدیریت روستایی. مجلة جغرافیا و توسعة ناحیه¬ای، 2، 124-109
7. خانی، ف.، وسمه¬جانی، ا.، قنبری نسب، ع. ( 1388). بررسی اثرات گردشگری ساحلی با تکیه بر نظرسنجی از خانوارهای روستایی (مطالعة موردی: روستای چمخاله، شهرستان لنگرود). فصل-نامة جغرافیای انسانی، 1 (4)، 64-51
8. خوشرو، ر. (1388). بررسی قابلیت¬ها و تنگناهای توسعة گردشگری روستایی با تأکید بر روستاهای هدف (نمونة موردی: دهستان شیرین‌دره، شهرستان قوچان). (پایان¬نامة منتشر¬نشدة کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه¬ریزی روستایی)، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
9. درویشی، ح. (1390). نقش گردشگری در توسعة روستایی (مطالعة موردی: منطقة دشت ارژن فارس). (پایان¬نامة منتشر¬نشدة کارشناسی¬ارشد جغرافیا و برنامه¬ریزی روستایی)، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
10. رضوانی، م. ر. (1387). توسعة گردشگری روستایی (با رویکرد گردشگری پایدار). تهران: انتشارات دانشگاه تهران
11. رضوانی، ع. 1. (1374). روابط متقابل شهر و روستا با تأکید بر¬ ایران. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور
12. رکن¬الدین افتخاری، ع. ر.، مهدوی، د.، پورطاهری، م. (1389). فرآیند بومی¬سازی شاخص¬های توسعة پایدار گردشگری روستایی در ایران. پژوهش¬های روستایی، 1(4)، 41-1
13. زاهدی، ش. (1385). مبانی توریسم و اکوتوریسم پایدار. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی
14. سرلک، ا. (1380). جهانگردی و رفاه اقتصادی. ماه¬نامة اطّلاعات سیاسی- اقتصادی، 6، 27-41
15. شهیدی، م. ش.، اردستانی، ز.، گودرزی، م. م. (1388). بررسی تأثیرات توریسم در برنامه¬ریزی نواحی روستایی. فصل¬نامة پژوهش¬های جغرافیای انسانی، 67، 113-99
16. علی‌اکبریان، م. (1386). بررسی قابلیت‌هاو تنگناهای توسعة گردشگری در مناطق روستایی در بخش مرکزی شهرستان اسفراین، (پایان¬نامة منتشر¬نشدة کارشناسی¬ارشد جغرافیا و برنامه¬ریزی روستایی)، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
17. علیقلی فیروز جایی، ن .، بدری، س. ع.، فرجی سبکبار، ح. ع. (1386). نگرش جامعة میزبان به اثرات محیطی و اقتصادی گردشگری در نواحی روستایی ( مطالعة موردی: بخش مرکزی شهرستان نوشهر). روستا و توسعه، 10(1)، 22-1
18. علیقلی فیروز جایی، ن.، قدمی، م.، رمضان¬زاده لسبویی، م. (1389). نگرش و گرایش جامعة میزبان به توسعة گردشگری در نواحی روستایی (نمونة مورد مطالعه: دهستان گلیجان، شهرستان تنکابن). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 71، 48-35
19. قرخلو، م. (1386). جغرافیای جهانگردی و برنامه‌ریزی اوقات فراغت. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی
20. مدهوشی، م.، ناصرپور، ن. (1382). ارزیابی موانع توسعة صنعت گردشگری در استان لرستان. پژوهش¬نامة بازرگانی، 7 (28)، 58-25
21. مرکز آمار ایران. (1385). فرهنگ آبادی¬های استان گلستان
22. منشی زاده، ر. (1384). اندر مقولة گردشگری. تهران: انتشارات منش
23. مهدوی حاجیلویی، م.، قدیری معصوم، م.، قهرمانی، ن. (1387). اثرات گردشگری بر توسعة روستایی با نظرسنجی از روستاییان درة کن و سولقان. روستا و توسعه، 11، 60-39
24. میسون، پ. (1387). گردشگری، اثرات، برنامه¬ریزی و مدیریت. (ر. میرزایی؛ پ. ترابیان، مترجمان). تهران: انتشارات ترمه
25. هزارجریبی، ج.، نجفی، م. م. (1389). اعتماد اجتماعی و توسعة گردشگری. مطالعات و پژوهش¬های شهری منطقه¬ای، 2 (7)، 70-53
26. ویلیامز، ا. (1388). جغرافیای گردشگری. (م. ضیایی، مترجم) تهران:. انتشارات پیام نور
27. Aref, F. (2011). The effects of tourism on quality of life: A case study of Shiraz, Iran. Life Science Journal, 8(2), 26-30
28. Cánoves, G., Villarino, M., Priestley, G. K., & Blanco, A. (2004). Rural tourism in Spain: An analysis of recent evolution. Geoforum, 35(6), 755-769
29. George, E. W., Mair, H., & Reid, D. G. (2009). Rural tourism development: Localism and cultural change. Bristol, England: Multilingual-Matters
30. Hall, C. M., & Page, S. J. (2009). Progress in tourism management: From the geography of tourism to geographies of tourism:A review. Tourism Management, 30(1), 3-16
31. Kim, K. (2002). The effects of tourism impacts upon quality of life of residents in the community (Unpublished doctoral dissertation). Virginia Polytechnic Institute and State University Blacksburg, Virginia
32. Kreag, G. (2001). The impacts of tourism. Minneapolis. MN: University of Minnesota
33. Liu, A., & Wall, G. (2006). Planning tourism employment: A developing country perspective. Tourism Management, 27(1), 159-170
34. MacDonald, R., & Jolliffe, L. (2003). Cultural rural tourism: Evidence from Canada. Annals of Tourism Research, 30(2), 307-322
35. McGehee, N. G., & Andereck, K. L. (2004). Factors predicting rural residents’ support of tourism. Journal of Travel Research, 43(2), 131-140
36. Pina, I. P. A., & Delfa, M. T. D. (2005). Rural tourism demand by type of accommodation. Tourism Management, 26(6), 951-959
37. Reid, D. G., Mair, H., & George, W. (2004). Community tourism planning: A self-assessment instrument. Annals of Tourism Research, 31(3), 623-639
38. Su, B. (2011). Rural tourism in China. Tourism Management, 32(6), 1438-1441

39. Szabo, B. (2005). Rural tourism as alternative income source for rural areas along the Hortobagy. Journal of Agricultural Economics, 20(11), 179-190
40. Tao, T. C. H., & Wall, G. (2009). Tourism as a sustainable livelihood strategy. Tourism Management, 30(1), 90-98
41. Wang, Y. (2006). Rural community participation in tourism development: Case from Hainan Province. Waterloo, China: University of Waterloo Press
42. Williams, A. M., & Shaw, G. (2011). Internationalization and innovation in tourism. Annals of Tourism Research, 38(1), 27-51
43. Zhao, W. (2009). Small tourism business development: A developing country perspective (Unpublished doctoral dissertation). University of Hong Kong, Pokfulam, Hong Kong
ارجاع به مقاله
مودودی ارخودی م., بوزرجمهری خ., شایان ح., & ضیایی م. (2016). نقش گردشگری در تحوّلات اقتصادی و اجتماعی روستاهای هدف استان گلستان. جغرافیا و توسعه ناحیه ای, 13(2), 1-28. https://doi.org/10.22067/geography.v13i2.17903
نوع مقاله
علمی- پژوهشی

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده

1 2 > >>