دانشگاه فردوسی مشهد جغرافیاوتوسعه ناحیه ای 2008-1391 مقالات آماده انتشار 2023 11 27 Analysis of the impact of political management of space dimensions on the sustainability of large water resources in the basin Watershed of the Central Plateau of Iran تحلیل تأثیر مدیریت سیاسی فضا بر پایداری منابع آبی؛ مورد مطالعه در حوضه آبریز فلات مرکزی ایران 44535 10.22067/jgrd.2023.83079.1320 FA امین مرادی گروه جغرافیای دانشگاه فردوسی مشهد هادی اعظمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد محمد حسین پاپلی یزدی استاد بازنشسته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تربیت مدرس سیّد هادی زرقانی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2023 08 23 AbstractManagement of water resources is basically a difficult and complex matter, because an ecosystem includes human factors in addition to natural phenomena, which include variable components such as natural diversity, complex dynamics and scale dependencies in place and time. This study, with a descriptive-analytical approach, aims to investigate the role of political management of space on the stability of large water resources in the watershed of the central plateau of Iran. The method of data collection was done in library form and data analysis was also done by inferential method. The results of the research show that the instability of water resources in the catchment basin of the Central Plateau of Iran has been affected by three categories of dimensions and components of the political management of space, which are: a) structural/administrative/economic dimension; b) the dimension of political divisions of space (organization of space); c) Political and legislative dimension. In the structural/administrative/economic dimension, variables such as the inefficiency of the executive bodies of water resources management; Non-specialist bureaucracy governing the executive process of the country; national development programs; economic activities of the government; In the dimension of political divisions of space (organization of space), variables such as the imbalance of provincial units; concentration of activity and population in geographical places and spaces; forces affecting the organization of space; And finally, in the political and legislative dimension; Variables such as concentration in decision-making and legislation, top-down relationships of the government towards stakeholders; Characteristics of legislative institutions from the aspect of plurality and independence in legislation; They are among the most important dimensions and variables that have challenged the stability of water resources in this watershed of the central plateau of Iran from a quantitative and qualitative aspect. مدیریت منابع آب اساساً امری دشوار و پیچیده است، زیرا یک اکوسیستم علاوه بر پدیده های طبیعی دربرگیرنده عوامل انسانی می‌باشد که این پدیده‌ها در برگیرنده مؤلفه‌های متغیری از جمله تنوع طبیعی، دینامیک پیچیده و وابستگی‌های مقیاسی در مکان و زمان می‌باشند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی در صدد بررسی نقش مدیریت سیاسی فضا بر پایداری منابع کلان آبی در حوضه آبریز فلات مرکزی ایران است. روش گردآوری داده ها به صورت کتابخانه‌ای و تحلیل داده ها نیز به روش استنتاجی صورت گرفته است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که ناپایداری منابع آب در حوضه آبریز فلات مرکزی ایران تحت تأثیر سه دسته از ابعاد و مؤلفه‌های مدیریت سیاسی فضا قرار گرفته است که عبارتند از: الف) بُعد ساختاری/ اداری/ اقتصادی؛ ب) بُعد تقسیمات سیاسی فضا(سازماندهی فضا)؛ ج) بُعد سیاسی و قانون گذاری. در بُعد ساختاری/اداری/ اقتصادی متغیرهایی همانند ناکارآمدی نهادهای اجرایی مدیریت منابع آب؛ بوروکراسی غیرتخصصی حاکم بر فرایند اجرایی کشور؛ برنامه‌های توسعه ملی؛ فعالیت های اقتصادی دولت؛ در بُعد تقسیمات سیاسی فضا(سازماندهی فضا) متغیرهایی همانند عدم توازن واحدهای استانی؛ تمرکز فعالیت و جمعیت در مکان‌ها و فضاهای جغرافیایی؛ نیروهای تأثیرگذار بر سازماندهی فضا؛ و نهایتاً در بُعد سیاسی و قانون‌گذاری؛ متغیرهایی همانند تمرکز در تصمیم گیری و قانون گذاری، روابط بالا به پایین دولت نسبت به ذی نفعان؛ ویژگی‌ نهادهای قانون گذاری از جنبه تکثر و استقلال در قانون گذاری؛ از جمله مهمترین ابعاد و متغیرهایی هستند که پایداری منابع آب در این حوضه آبریز فلات مرکزی ایران را از جنبه کمی و کیفی با چالش مواجه ساخته‌اند. https://jgrd.um.ac.ir/article_44535_d606046667548c7d7aedd977e9028e92.pdf