##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

محسن جان پرور

چکیده

اهداف: از آنجا که ایران دارای مرزهای طولانی و همسایگان متعدد است، کنترل مرزها در آن در امنیت ملی از جایگاه برجسته ای برخودار است. البته، این تعدد همسایگان، علاوه‌بر کاهش کارآمدی کنترل مرزها، هزینه‌های جانی و مالی گسترده¬ای را به کشور تحمیل می¬کند.
روش: پژوهش حاضر با هدف افزایش کارآمدی و کاهش هزینه‌های جانی و مالی کنترل مرزها، راهبرد سامان‌دهی ساکنان مرزی برای کنترل مرزهای کشور را پیشنهاد داده است و تحقیق با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر داده های نظری و میدانی انجام شده است.
یافته‌ها/ نتایج: نتایج نشان‌دهندة آن است که 60 عامل مؤثر بر سامان‌دهی ساکنان مرزی در مرزهای ایران و ترکمنستان در محدودة استان خراسان‌ شمالی برای کنترل مرزها هستند که می‌توان آن‌ها را درقالب شش بخش سرزمینی، جمعیتی، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و نظامی- امنیتی تنظیم کرد. این عوامل موردارزیابی صاحب‌نظران و مسئولان مرتبط، با پرسش‌نامه و با استفاده از آزمون تی تأیید شده است. این عوامل دارای سه وجه مثبت، منفی و هر دو متناسب با زمان هستند که در بازة زمانی انجام ازطریق صاحب‌نظران و مسئولان مرتبط، این عوامل متناسب با این وجوه تنظیم شده‌اند.
نتیجه‌گیری: برای اجرایی‌شدن راهبرد پیشنهادی پژوهش حاضر باید در گام اول، این عوامل درنظر گرفته شوند و متناسب با آن، ساکنان مرزی با هدف کنترل مرزهای کشور با ترکمنستان درطول استان خراسان شمالی سامان‌دهی گردند تا علاوه‌بر افزایش کارآمدی، زمینة کاهش هزینه¬های جانی و مالی کنترل مرزی برای کشور فراهم شود.

جزئیات مقاله

مراجع
1. اعتمادسلطان، م. (1375). امنیت و ثبات اجتماعی در برنامه‌های آمایش سرزمین. ایجاد قطب‌های جدید اقتصادی و سیاسی جابه‌جایی جمعیت. مجموعة مقالات ارائه‌شده در همایش توسعه و امنیت عمومی (جلد دوم). تهران: وزارت کشور، تهران.
2. افشردی، م. ¬ح.، و جان¬پرور، م. (1392). الگوی مدیریت مرزهای سرزمینی (موردپژوهی: مرزهای دریایی ایران در خلیج فارس). تهران: انتشارات دانشگاه عالی.
3. افشردی، م، ح.، جان¬پرور، م.، احمدی¬پور، ز.، و قصری، م. (1393). تبیین شاخص¬های مؤثر در مدیریت مرزها. فصلنامة ژئوپلیتیک، 10(2)، 35-1.
4. پاپلی یزدی، م¬. ح.، و رجبی سناجردی، ح. (1382). نظریه‌های شهر و پیرامون. تهران: انتشارات سمت.
5. پورخسروانی، ا. (1389). همکاری‌های ایران و پاکستان در عرصة امنیت انسانی: موانع و راهکارها. مجموعة مقالات همایش بین‌المللی امنیت انسانی در غرب آسیا. بیرجند.
6. جان‌پرور، م. (1387). بررسی تحول مرز در دوران معاصر. (پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد جغرافیای سیاسی)، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
7. جان¬پرور، م. (1395). جزوة منتشرنشدة درس فلسفة جغرافیای سیاسی. دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد.
8. جردن، ج.، و راوانتری، ل. (1380). مقدمه‌ای بر جغرافیای فرهنگی. (س. تولایی و م. سلیمانی، مترجمان). تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
9. حافظ¬نیا، م. ¬ر.، و جان¬پرور، م (1392). مرزها و جهانی‌شدن (با نگاهی کوتاه به مرزهای ایران). تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
10. درایسدل، ج.، و بلیک، ا. ج. (1374). جغرافیای سیاسی خاورمیانه و شمال آفریقا. (د. میرحیدر، مترجم) تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه.
11. دهخدا، ع. (1385). لغت‌نامه دهخدا. تهران: مؤسسة انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
12. رازینی، ا. ع.، و باستانی، ع. ¬ر. (1381). گزارش تحلیلی بر نقش و عملکرد بازارچه¬های مرزی. تهران: معاونت برنامه‌ریزی و بررسی¬های اقتصادی وزارت بازرگانی.
13. رحمتی¬راد، م¬. ح. (1374). مرزبانی، گذرنامه و اتباع بیگانه. تهران: معاونت آموزشی ناجا.
14. عندلیب، ع. (1380). نظریة پایه¬ و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری‌اسلامی‌ایران. تهران: انتشارات دورة عالی جنگ.
15. کاظمی¬پور، ش. (1375)، جمعیت و امنیت ملی. مجموعة مقالات ارائه‌شده در همایش توسعه و امنیت عمومی (جلد دوم). تهران: وزارت کشور.
16. هاگت، پ. (1382). جغرافیا ترکیبی نو (جلد اول). (ش. گودرزی‌نژاد، مترجم). تهران: انتشارات سمت.
17. Heinesson, A. (2009). Accreditation and border management. Retrieved from http:// cfi.co/ awards/ industries/ 2017/ kgh- border- services- best- border -management - consultancy – partner – global - 2017/.
18. Mitchell, G. D. (1981). A new dictionary of sociology. London: Routledge.
19. Paasi, A. (1996). Territories, boundaries and consciousness. Chichester: John Wiley and Sons.
ارجاع به مقاله
جان پرور م. (2018). عوامل مؤثر بر سامان‌دهی ساکنان مرزی جهت کنترل مرزها (مورد: مرزهای جمهوری اسلامی ایران با ترکمنستان در محدودۀ خراسان‌ شمالی). جغرافیا و توسعه ناحیه ای, 15(2), 95-118. https://doi.org/10.22067/geography.v15i2.58759
نوع مقاله
علمی- پژوهشی

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده