##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

فرامرز بریمانی حمید جلالیان وحید ریاحی مرتضی مهرعلی تبار فیروزجائی

چکیده

اهداف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه سازمان¬های¬ محلی اجتماع¬محور بر سرمایة اجتماعی، تأثیر انجمن¬های اعتبار و پس¬انداز را بر مؤلفه¬های سرمایة اجتماعی در ناحیة روستایی بخش بندپی¬شرقی شهرستان بابل بررسی کرده است.
روش: پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازحیث گردآوری داده¬ها، توصیفی – پیمایشی و ازلحاظ نوع داده، کمی است. اعضای انجمن¬ها جامعة آماری پژوهش هستند که مطابق ‌با فرمول کوکران، 215 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و داده¬ها ازطریق پرسش‌نامه گردآوری شده است. داده¬ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی مرتبة اول و دوم و آزمون¬ آماری فریدمن در چهارچوب نرم¬افزارهای بسته آماری برای داده¬های اجتماعی و مدل-سازی معادلات ساختاری تجزیه‌وتحلیل شده¬ است.
یافته¬ها/ نتایج: بیشترین تأثیر انجمن¬ها بر سرمایة اجتماعی مربوط به بعد حمایت می¬شود که نمرة میانگین آن برابر با 38/4 است. پس از آن، ابعاد آگاهی، مشارکت، انسجام و اعتماد به‌ترتیب با نمرات میانگین 2/4، 1/4، 91/3، 83/3 به‌ترتیب در رتبه‌های دوم تا پنجم قرار گرفته¬اند. همچنین، یافته¬ها نشان می¬دهد که الگوی نظری تأییدشده قابلیت تبیین 69 درصد از تغییرات متغیر مشارکت، 70 درصد از تغییرات متغیر انسجام، 59 درصد از متغیر آگاهی، 68 درصد از متغیر حمایت و 80 درصد از تغییرات متغیر اعتماد را دارا است.
نتیجه¬گیری: سازمان¬های محلی اجتماع¬محور الگوی مناسبی برای تولید سرمایة اجتماعی در نواحی روستایی¬ هستند. آنان با ایجاد بستر ارتباط جمعی عینی، بر مصادیق سرمایة اجتماعی همچون آگاهی، حمایت، اعتماد، مشارکت و انسجام جامة‌عمل پوشانده¬اند. درنهایت، پیشنهاد می¬شود که با توجه به تأکید رویکردهای اجتماع¬محور در برنامه¬ریزی-های توسعة روستایی، این نهادها ¬می¬توانند ابزار مناسبی برای تقویت سرمایة اجتماعی باشند.

جزئیات مقاله

مراجع
1. احمدی¬فیروزجایی، ع.، صدیقی، ح.، و محمدی، م. (1385). مقایسة مؤلفه¬های سرمایة اجتماعی کشاورزان عضو و غیرعضو تعاونی¬های تولید روستایی. فصلنامة علمی – پژوهشی رفاه اجتماعی، 6(23)، 111-93.
2. افراخته، ح.، عزیزی، ا.، و مهرعلی¬تبار فیروزجایی، م. (1393). نقش سرمایة اجتماعی بر توسعة روستایی دهستان چهاردانگه. نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 14(34)، 45–27.
3. آریان¬پور، ل. (1387). تبیین نقش سازمان¬های غیردولتی جوانان به‌عنوان حاملان اصلی سرمایة اجتماعی در توسعة اجتماعی. پژوهش¬نامة علوم اجتماعی، 2(3)، 174– 153.
4. باقری، ل. (1385). تأثیر استفاده از تکنولوژی اطلاعات (اینترنت) بر میزان سرمایة اجتماعی و سرمایة انسانی. (پایان¬نامة کارشناسی ارشد)، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
5. پاتنام، ر. (1380). دمکراسی و سنت¬های مدنی (م. ت. دلفروز، مترجم). تهران: نشر غدیر.
6. خانی، ف.، قدیری¬معصوم، م.، و ملکان، ا. (1392). تأثیر مؤلفه¬های سرمایة اجتماعی بر توسعة نواحی روستایی (مورد مطالعه: دهستان کودین، شهرستان کنگاور). جغرافیا (فصلنامة بین¬المللی انجمن¬ جغرافیای ایران)، 11(38)، 43 - 21.
7. رحیمی، ف.، اسماعیلی، م.، نوری، ا.، و مهدوی، ع. (1390). بررسی سرمایة اجتماعی با تأکید بر نقش سازمان¬های مردم‌نهاد در پیشگیری از اعتیاد. پژوهش¬های روان‌شناسی اجتماعی، 1(4)، 62 – 45.
8. رستمی، ف.، علی¬آبادی، و.، و بقایی، س. (1393). نقش عضویت در تشکل¬های روستایی بر سطح سرمایة اجتماعی و کیفیت زندگی. فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، (4)، 14 – 1.
9. رفیعیان، ا.، درویش¬صفت، ع.، و نمیرانیان، م. (1385). تعیین تغییرات گستردة جنگل¬های شمال کشور بین سال¬های 73 تا 80 با استفاده از تصاویر سنجندۀ ETM+ (مطالعة موردی در جنگل-های بابل). علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 10(3)، 277-286.
10. سپهردوست، ح.؛ زمانی¬شبخانه، ص. (1392). نقش سرمایة اجتماعی در توزیع درآمد در مناطق روستایی کشور. فصلنامة روستا و توسعه، 16(1)، 148 – 129.
11. سلمانی، م.، تقی‌پور، ف.، رمضان‌زاده لسبویی، م.، و جلیلی¬پروانه، ز. (1387). بررسی ابعاد سرمایة اجتماعی (مشارکت مدنی، تعامل اجتماعی و اعتماد) در توسعة روستایی (مطالعة موردی: روستاهای باغستان و شهرستان فردوس). مجلة جغرافیا و توسعة ناحیه¬ای، 4(12)، 45 – 23.
12. شادی طلب، ژ.، و کرمانی، ح. (1387). فقر و سرمایة اجتماعی در جامعة روستایی. فصلنامة علمی – پژوهشی رفاه اجتماعی، 7(28)، 65 – 35.
13. شارع‌پور، م. (1380). فرسایش سرمایة اجتماعی و پیامدهای آن. نامة انجمن جامعه¬شناسی ایران، 1(3)، 112 – 101.
14. شیروانیان، ع.، و نجفی، ب. (1390). بررسی نقش سرمایة اجتماعی بر رفاه و کاهش فقر روستایی (مطالعة موردی: محدودة شبکة آبیاری و زه¬کشی درودزن). مجلة اقتصاد کشاورزی، 5(3)، 53 - 25.
15. شیری، ح.، و مرشدی، ا. (1389). کانون¬های فرهنگی – هنری و توسعة سرمایة اجتماعی (بررسی میزان و اشکال سرمایة اجتماعی کانون¬های فرهنگی و هنری دانشگاه¬های تهران). جامعه¬شناسی کاربردی،40(4)، 176–145.
16. علی¬بیگی، ا.، و جعفری¬نیا، م. (1390). تأثیر تعاونی¬های تولیدی بر میزان سرمایة اجتماعی: مطالعة تعاونی¬های بخش طیور شهرستان کرمانشاه. مجلة تحقیقات اقتصاد و توسعة کشاورزی ایران، 42– 43(3)، 472–461.
17. فوکویاما، ف. (1379). پایان نظم (غ. ع. توسلی، مترجم). تهران: انتشارات جامعة ایرانیان.
18. فیروزآبادی، ا. (1384). بررسی سرمایة اجتماعی و عوامل مؤثر بر شکل¬گیری آن در شهر تهران. (رسالة دکتری جامعه¬شناسی)، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
19. کلانتری، خ.، اسدی، ع.، رحیمیان، م.، محمدی، ی.، انصاری¬اردلی، ع.، و طرفی، ع. (1388). وضعیت سرمایة اجتماعی در تعاونی¬های تولید روستایی شهرستان کوهدشت و عوامل مرتبط با آن. فصلنامة علمی – پژوهشی رفاه اجتماعی، 11(42)، 152–129.
20. کلمن، ج. (1377). بنیادهای نظریه اجتماعی. (م. صبوری، مترجم). تهران: نشر نی.
21. ماجدی، س. م.، و لهسایی¬زاده، ع. (1385). بررسی رابطة بین متغیرهای زمینه¬ای، سرمایة اجتماعی و رضایت از کیفیت زندگی (مطالعة موردی در روستاهای استان فارس). فصلنامة روستا و توسعه، 9(4)، 40 - 25.
22. ماجدی، س. م.، و لهسایی¬زاده، ع. (1388). رابطة سرمایة اجتماعی با کنش جمعی در مناطق روستایی. فصلنامة علمی - پژوهشی رفاه اجتماعی، 10(38) ، 191 - 171.
23. موسوی، م. (1385). مشارکت اجتماعی یکی از مؤلفه¬های سرمایة اجتماعی. فصلنامة علمی – پژوهشی رفاه اجتماعی، 6(23)، 92 – 67.
24. میری، غ.، جوان، ج.، افراخته، ح.، ولایتی، س.، و شایان، ح. (1389). نقش سرمایة اجتماعی در توسعة روستایی (نمونة موردی: منطقة پشت¬آب سیستان). مجلة جغرافیا و توسعة ناحیه¬ای، 9(14)، 49 - 29.
25. Collins, D., Morduch, J., Rutherford, S., & Ruthven, O. (2009). Portfolios of the poor: How the world's poor live on $2 a day. United States: Princeton University Press.
26. Cramb, A. R. (2004). Social capital and soil conservation: Evidence from the Philippines. Paper presented at the 48th Annual Conference on Australian Agricultural and Resource Economics Society, Melbourne, Australia.
27. Grootaert, C., & Thierry, V. (2002). Understanding and measuring social capital: A synthesis of findings and recommendations from the social capital initiative [IRIS discussion paper No. 02/01]. Retrieved from http: //www. iris. umd. Edu/download. aspx
28. Herath, D. (2008). Rural development through social capital. Goteborg: Goteborg University.
29. Hong, G., & Sporleder, T. (2007). Social capital in agricultural cooperatives: Application and measurement of agricultural, environmental and developmental economics. Retrieved from http://www. Usaskstudise. Coop/socileconomy/files/ congresso7/hong- Sporleder.pdf
30. Lehto, E. (2001). Social capital in rural development: How can rural communities compete effectively in the global economy?. Finland: University of Joensuu.
31. O’Brien, D. (2000). Social capital and community development in rural Russia. Retrieved from http://poverty.worldbank.org
32. Poomkaew, P. (2006). Leadership, social capital and community development in rural Thailand (Unpublished doctoral dissertation). University of York, UK.
33. Premchander, S. & Prameela, V. (2007). Empowering women through microfinance: A policy and programme review. Delhi: CARE India.
34. Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton: Princeton University Press.
35. Rathinam, U., & Natchimuthu, K. (2010). Women empowerment in Indian context: An impact of self-help groups on women livelihoods in Pondicherry. Dehli: Lambert Academic Publishing.
36. Simons, R., & Birchall, T. (2008). The role of cooperatives in poverty reduction network perspectives. Journal of Socio–Economics, 37(6), 2131–2140.
37. Winter, L. (2000). Towards a theorized understanding of family life and social capital [Working paper, No. 21]. Australia: Australian Institute of Family Studies.
38. Woolcoch, M., & Narayan, D(a). (2000). Social capital implication for development theory. Research and Policy, 15(2), 225-249.
39. Woolcock, M., & Narayan, D(b). (2000). Social capital: Implications for development theory. Research and Policy. Retrieved March 6, 2014, http://www.deepanarayan.com/pdf/papers/woolcock.pdf
40. Yusuf, N., Ijaiya, G. T., & Ijaiya, M. A. (2009). Informal financial institutions and poverty reduction in the informal sector of Offa town, Kwara state: A case study of rotating savings and credit associations (ROSCAs). Journal of Socio–Economics , 20(1), 71-81.
ارجاع به مقاله
بریمانیف., جلالیانح., ریاحیو., & مهرعلی تبار فیروزجائیم. (۱۳۹۷-۰۵-۱۳). الگوی تحلیلی اثربخشی سازمان های محلی اجتماع محور بر سرمایه اجتماعی نواحی روستایی بخش بندپی شرقی شهرستان بابل. جغرافیا و توسعه ناحیه ای, 15(2), 71-94. https://doi.org/10.22067/geography.v15i2.57959
نوع مقاله
علمی- پژوهشی

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده